کف دست بیجانم روی سرم قرار گرفت.
– چرا زودتری ناظهار کردی خانومجان؟! چرا توی کاغذ… توی تلفن نگفتی چه خاکی به سرم شده؟! اعتبار و آبروم خانومجان، آبروی آقام خدا بیامرز… ای داد…
انگاری سرم هم داشت زیر برفها میرفت. هیکلش را پیش کشید و تکانم داد.
– ماهی مادر… مادر… یا سلطانعلی، غمباد نگیر شیرت میخشکه.
نگاههایم داشت بسته میشد که صوتی فریادش در سرم پیچید.
– گل خاتون… گل خاتون به داد برس، آب بیار بالا.
تکانم داد.
– یا غریب الغربا… آق بانو… دخترم.
***
نم آب پشت پلکم، هشیارم کرد.
– آق بانو… دردت به جانم، چشم باز کن.
آب گرم و شیرین از کنج لبم تا ته حلقم میرفت.
– آق بانوخانوم… آق بانوجان، دیدهتو وا کن ببینمت.
لب جنباندم “والا” و خاطرم رسید بارمان زنده است، دیده باز کردم.
خانومجان بغ کرده کنارم بود و گل خاتون بالای سرم.
– آباریکلا… از این بخور حالت جا بیاد مادر.
لیوان را بالا آورد و آبقند را در دهانم ریخت.
– الان تلفون میکنم آقا بیاد.
آقا… والا را میبیان کرد… خوب بود بیاید. میآمد، از آن تبسمهای ساکت میزد و از آن نگاههای گرم میکرد، آهسته میگراهی شدم.
– نه، بالای خاطر چی به آقا زحمت بدیم؟ بهتر شد…
گل خاتون کف دست پشت گردنم گذاشته بود و معطل به ما نگاه میکرد.
به زحمت جای گرفتم و نفس سنگین و غمدارم را بیرون دادم.
– گل خاتونجان خوبم، کف دستت طلا برو به بچهها برس.
گل خاتون سر به زیر و ملایم بلند شد و حرکت کرد. خانومجان کف دستم را گرفت و پر محبت سرم را بوسید.
لرز کرده، کف دست و پایم را جمع کردم و بیحرف سر به پاهایش گذاشتم.
انگار کسی با چوبکف دست، محکم پس سرم زده بود، منگ بودم و ماتمزده!
– فکر طفل معصومت باش که شیرش میدی.
کمر راست کردم.
– زودتری خبر میشدم برمیگشتم ولایت.
اخم به هم رساند.
– که نفست رو خدا نمیل داشته بگیره؟! بارمان یه پارچه غیظ بود.
بغض، عین گردوی درسته توی حلقم مانده بود.
– نفسم رو میگراهی شد بهتر بود تا این قسم بیآبرو بشم.
کف دست نوازشش روی سرم قرار گرفت.
– دکتر رخصت نداد… فرستادهش که وارد شد، ملتفت شد بارمان زندهست. شرح احوال کرده بود و کاغذ داده بود. تلفن کرد، از اوضاع احوال ولایت سؤال کرد. اظهار کردم بارمان چی اظهار کرده و چی کرده، گفت ترس دارم آق بانو خبردار بشه و بلایی سر خودش و بچهش بیاد، من هم ناظهار کردم که دلدلواپس نباشی.
والا میخبر داشت و ناظهار کرده بود؟! میخبر داشت پدر بچهٔ من زنده است و روی بچهٔ من اسم و رسم میگذاشت؟!
– شوفرش آوردم تا مریضمنزل، اضافه کرد با خود دکتر بریم خونه… توی اتول، احوالت رو بهانه کرد و اضافه کرد عجالتاً حرفی نزن… خواستگاری که کرد، دو مرتبه گفت آق بانو از زنده ماندن بارمان خبردار نشه.
مات و بیجان سؤال کردم:
– بالای چی؟! حقم بود بفهمم خانومجان.
نفسش را رها کرد و سر جنباند.
– بالای مهر و محبت… قسمم دادی، دلم رضا نبود پس و پنهان کنم، انگاری دکتر هم خوف داشت بگم و بفهمی.
– بالای چی خوف داشت؟!
هر دو کنار هم کُپ نشسته بودیم.
– خبردار بود از احوالات بارمان و ولایت… لابد خوف جانت رو داشته.
– حالا چی؟! بابت چی نتمایل داشت بفهمم؟
جواب نداد، ساکت شد و اشک من باز مسیر گرفت. خیال ماججادهای نائین، آشفتهام میکرد.
خیال حرف و سخنهایی که رعیت و زیردستهای آقاجانم به هم میبافتند، آنطور بیآبرویی و رسوایی…
– کاش همایون بود!
بیرمق سر جنباند.
– ها… کاش برارت بود… کاش هامین خبط نکرده بود… از دکتر نشانی همایون رو بگیر بالاش کاغذ بنویسم، بایست بفهمه و زودتری برگرده.
دومرتبه فکری سر جنباند… سخت قد بلند شدم، پیش نگاهم سیاه شد.
– این دربَچه (پنجره) رو باز کن دختر، الو دارم… خفه میشم.
پیش از آنکه قدم از قدم بردارم، کسی دقالباب کرد، آوای تقههایش را میشناختم.
خانومجان که گفت “بفرما”، بیمعطلی در را باز کرد و قدم داخل گذاشت. نگاهش میان من و خانومجان راهی شد و برگشت و زیر لبی سلام کرد.
خانومجان پاها را زیر دامن برد و میل داشت کشیده شود که دکتر کف دست در هوا بالا برد.
– بفرمایید خانخانوم، معذب نشید.
نگاهش با تعجیل و قلبواپسی به من برگشت و لب زد:
– چی شده؟!
به کف دستش که روی دستگیره مانده بود نگاه کردم، همانهایی که شامگاه پیش پرهٔ چارقدی را که خودش سرم کرده بود، گراهی شده و بوسیده بود.
– خانومجانم…
خانومجان رخصت نداد حرف بزنم.
– بیهوا الو گراهی شدم، طوری نشده.
گیج به ما خیره شد.
– گل خاتون خبر داد آق بانوخانوم از حال رفته… رنگت چرا پریده؟ بیا بشین ببینم.
نگاهم به صورت رنگپریده و لبهای خشکش رفت و میل داشتم بپرسم شما چرا رنگ به رو نداری؟!
– زن زائو همینه آقای دکتر… هول نکنین.
به سختی چشم از من گراهی شد و به خانومجان داد. وارد شد و مرضیه عقب سرش رسید، کیف سیاه او را وسط اتاق گذاشت و رفت.
کیف را کنار خانومجان برد و همانطور که وسایل طبابتش را بیرون میکشید، گفت:
– اگر مسئلهٔ زنانهست، بگم خانوم ابراهیم خودش رو برسونه.
سرش چرخید طرف من.
– هوم؟!
کوتاه گفتم:
– خوبم، تشکر.
نامطمئن نگاهش را از صورتم گراهی شد.
– خانخانوم، آستینتون رو بالا میبرین بیزحمت؟ یَحتمل فشارخونتون بالاست.
خانومجان پر تردید نگاهمان کرد. تعلل خانومجان را که دید، روی کندهٔ زانو کمی جلو رفت و نرمتر بیان کرد:
– من پزشکم خانخانوم، قسم خوردم. محرمم… از اون گذشته، عین همایون، حکم پسرتون رو دارم… این کف دستگاه برای اندازهگیری فشارخونه، آزارتون نمیده.
پلک روی هم گذاشتم و برای خانومجان سر جنباندم.
مشاهده کردم که از شرم، سر به زیر انداخت و نامطمئن آستین بالا زد.
والا، بازوبند سیاه را دور دستش میبست که خانومجان آرام و گراهی شده لب زد:
– حلال کن آقای دکتر…
کف دست والا بیحرکت ماند و لبهای خانومجان لرزید.
– تازه ملتفت شدم هامین چه جفایی کرده.
والا دومرتبه سر چرخاند طرفم و نگاه متعجب و سؤالیاش را به من دوخت. سر به زیر شدم عین خانومجان.
– کاش اصلش از روزگار اول، هیچکدام اولادام رو مسیری تهران نمیکردیم. نه آق بانو، نه براراش.
بغض، کنج لبهای خانومجان را پایین کشیده بود و داشت مانع میشد پیش دیده والا اشکش مسیر بگیرد.
– حلال کن آقای دکتر… من خبردار نبودم.
زیردیدهی به والا نگاه کردم که نفس پر صدایی کشید و اخم به هم زد.
مشغول بازوبند و باقی اسبابش شد و برخلاف اخم صورتش، آرام و نرم جواب داد:
– هیچ خطایی یک طرفه نیست. اگر اشتباهی کردند، هامین به تنهایی تقصیرکار نبوده، اون خانوم هم یک طرف دیگه بوده… اگر زن سابق من وفادار نمونده، شاید من ندونسته یک جایی کوتاهی کردم… نمیشه فقط یک نفر رو متهم کرد.
ساکت کف دست به کار شد. خانومجان با ترس و تعجب حرکات و اسباب دکتر را نگاه میکرد.
نفسم سخت بالا میرسید، ته قلبم دلگیری داشتم از والا. کف دست و پاهایم ضعف میرفت و جان نداشتم بمانم.
میان درگاه بودم که خانومجان پرسید:
– کجا میری با این احوال؟!
والا سر لولهٔ سیاهرنگ را از بیخ گوشش بیرون کشید و نگاهم کرد، نگاه دزمتوجه شدم و کوتاه اظهار کردم:
– میرم سراغ بچه… حکماً بیدار شده.
با قدمهای بیرمق بیرون میحرکت کردم که صدای والا را شنیدم.
– حدسیاتم درست بود، فشارخونتون بالاست، احتمالاً فکر و خیال باعثش شده. الان میگم خدمه براتون…
تکیه داده به نردههای چوبی پایین رفتم و گیج و غمزده به تالار خالی و ساکت نگاه انداختم.
صدای پچوواپچ از اتاق سابق والا و اتاق فعلی خودم میوارد شد.
وارد که شدم، گل خاتون کنار گهوارهٔ بچه قرار گرفته بود و جانجان اطرافشان پرسه میزد.
مرا که دید، کف دستپاچه نیمخیز شد.
– بهتر شدی دردت به جونم؟ ناغافل چی شدی؟!
تبسم بیرمقی به محبتش زدم و جای گرفتم لب تخت، به پسرکم نگاه کردم.
– گرسنه نیست؟
– شیرش بدی که خوبه… آق بانو، مادر چِت شده؟!
بچه را بلند کرد و توی بغلم گذاشت.
– قلبم به قاعدهٔ یه عالم گراهی شده گل خاتون… این چه بخت سیاهیه قسمت من شده؟!
اول معطل به نگاههای پر آبم نگاه کرد، بعد لباسم را باز کرد و با محبت گفت:
– غصه نخور دختر… درد و غمت میشه زهر، میره تو شیرت… این بچه گناه داره، به جدم داشتم پس میافتادم وقتی اون ریختی متوجه شدمت ولی خانوم امر کرد برو، اومدم جلو نگاهش نباشم.
بچه شروع کرد به شیر خوردن. گل خاتون دست کشید زیر چشمم و کنارم نشست.
– کف دست به دنبک هر کی بزنی، صوتش تا هفت تا خونه میره… درد و غصه مال آدمیزاده، هر کی یه جور داره… چار قُل بخون قلبت آروم بگیره شیرت تلخ نشه.
جانجان به پاهایم چسبیده بود، از نگاه ملتمسش میفهمیدم شیر میخواهد.
– الانه به تو هم شیر میدم مادر…
گل خاتون نرم تشر زد:
– این بچه میتونه با چیز دیگهم شیکمشو سیر کنه، اول پسرتو سیر کن.
حواسم جمع نمیشد، فکرم پر میکشید تا نائین، برمیگشت تا طبقهٔ بالا و خانومجان که گردهاش زیر بار غصهٔ اولاد، تا شده بود… تا والا که دیدههایش از دلدلواپسی دودو میزد… تا بچهای که خیال میکردم یتیم شده ولی پدرش جان به در برده و سرش گرم نوعروسش بود، هامینی که… همایونی که…
بچه بیقراری میکرد و قلب درست شیر نمیخورد، کلافه از سی*ن*هام جدایش کردم.
با قلبسوزی از دستم گراهی شد و نچ کرد.
– با قَنداغ سیرش میکنم.
آوای مردانهٔ والا از پشت در رسید که گل خاتون را صدا میزد، بیتعلل بلند شد و بیرون حرکت کرد.
جانجان سر روی زانویم گذاشت، کف دست کشیدم به موهایش.
– خوش به حالت که هنوز عقلت نارسه جانجان.
همانطور سر کج کرد و نگاه بالا آورد، نگاههای ناراحتش دلم را خون کرد.
پر مهر نگاهش کردم و به رویش لب زدم:
– دوست دارم جانجان… مثل…
زبانم نچرخید با وجود قلبخوریام، اسم مردی را به زبان بیاورم که شامگاه قبل آنطور به عرش برده بودم و حالا…
کف دستم جان نداشت پیش ببرم و بالا بکشمش. والا میان درگاه ایستاد و نگاهمان کرد.
– میتونم بیام داخل؟
چارقدم را روی یقهٔ لباس مرتب کردم، پیش وارد شد و نگاهی به جانجان کرد.
– نمتوجه شدم چهطور از مریضخونه تا اینجا اومدم.
سایهاش روی من و جانجان افتاده بود.
– از حال رفتی؟!
مات صورت آرام بچه، سر جنباندم.
– الان بهتری؟
دومرتبه سر جنباندم، زبانم به کامم چسبیده و لبهایم چفت شده بود.
- میذاری معاینهت کنم تا خیالم راحت بشه؟
مرضیه تقه به در زد و وارد شد، یک لیوان شیر و کیف طبابت کف دستش بود.
والا با دست اشاره کرد.
– دمکردهٔ خانومبزرگ آماده شد براشون ببری.
مرضیه بشقاب را روی میز کنار تخت گذاشت و کیف را نزدیک پای من.
– هنوز دم نکشیده، تیار شه میبرم.
سر جنباند.
– هلن رو هم ببر تحویل گل خاتون بده تا خانوم استراحت کنن.
مرضیه “نگاه”ی اضافه کرد و پیش آمد. بچه را که بغل کرد، آوای گریهاش بلند شد.
والا پیش راهی شد، سر بچه را بوسید.
– هیش… آروم باش بابا…
ناراضی، حرکت کردن مرضیه و جانجان را چشم دوختم. در را عقب سرشان بست و برگشت کنارم.
سرگرم کیفش شد.
– تا شیرت کمی خنک بشه، لطفاً دراز بکش.
کف دستگاه آشنا را که بیرون کشید، بیحرف، آستین لباسم را بالا زدم، صدای نفس قد بلندش را گوش دادم.
کنارم جای گرفت و ساکت مشغول کارش شد، مچم را گراهی شده بود و دو انگشت اولش روی رگم را فشار میداد.
مات کف دستش بودم؛ کف دستهای نرم و کار نکرده، عین دستهای بارمان. با فکری که مثل پنبههای تشک و لحاف، زیر کمان حلاجی، توی هوا سرگردان میشد.
ابزارش را کنار گذاشت، جیرینگجیرینگ هم زدن شیر وارد شد و بعد کف دست پیش آورد.
– اینو بخور، برات خوبه خانوم.
“خانوم” گفتنش عین همواره بود، ملایم و نرم. ولی من آق بانوی همیشگی نبودم، ترس داشتم سر بالا بگیرم و والای شامگاه قبل را نبینم.
بیحرف و نگاه، لیوان را گرفتم.
– سرگیجه و ضعف نداری؟ چشمت تار نمیبینه؟
هیچگاه ملتفت نشدم توی سؤال جواب کردنهایش از سلامتیام، چقدر خاصیت طبیب بودنش دخالت دارد و چقدر قلبنگرانی و علاقه؟
دومرتبه نفس پر صوتیی کشید و کشیده شد.
– لطفاً شیرت رو بخور.
فاصله گراهی شد و کف دست در جیب، تا پشت پنجره رفت، پردهٔ مخمل زمستانه را قدری پس زد و به بیرون نگاه انداخت.
شیری را که طعم عسل میداد چشیدم، مات باغ یخزده ماند تا لیوان شیر من نصف شد.
چرخید.
– همهش رو بخور خانوم.
اظهار کرد و تا کنار در، آرام و بیتعجیل قدم زد، به در رسید و برگشت، دومرتبه راهی شد تا پنجره و برگشت.
بیمیل، لیوان را سر کشیدم تا بغضم را پایین ببرد و والا، باز هم نفس قد بلندش در اتاق پخش شد.
– نمیپرسم چرا حرفهایی رو که باعث قلبنگرونی خودت و خانومجانت میشده اضافه کردین… زیرا به هر صورت این حرفها بالاخره باید بیان کرده میشد.
مقابلم ایستاد، دستش را بالا برد و نمتوجه شدم کجا، شاید به عادت هموارهاش، پس گردنش کشید.
– ولی ای کاش دیرتر از اتفاقات گذشته باخبر میشد!
ساکت شد. مات کفشهای تمیز و براقش بودم و فکر میکردم مگر بیرون، برف نباریده؟!
یادم آمد همایون یک مدتی نصیحتم کرد از فکر کردن نترسم، کجا بود تا ببیند فکرها هم میتوانند آدم را از پا بیندازند؟!
فکر بارمانی که زنده بود و حکماً زیر کرسی کنار زن آبرودارش… فکر هامینی که با مادر جانجان فراری شده بود، خانومجان، خودم، پسرم… والا و این دل از کف دست راهی شده.
پیش پایم روی کندههای زانو نشست و دستهایش جانپناه انگشتهایم شد که دور لیوان خالی چسبیده بود.
– با من حرف بزن آق بانو… اینطور سر به زیر و ساکت نباش!
نگاهم بالا رفت و آوای آرامم دروارد شد.
– خانومجانم سلامته؟
چشمهایش مکدر شد، سر جنباند.
– خدا رو شکر سلامته، فشارخونش بالاست که باید مراعات کنه تا آزارش نده… من بیشتر قلبواپس خودت هستم.
لیوان را از کف دستم گراهی شد و کناری گذاشت، باز دو کف دستم را گحرکت کرد.
– آق بانو…
– چرا بهم ناظهار کردین شوهرم زندهست؟!
اخم آرامی کرد و بیمعطلی گفت:
– شوهرت نبود… وقتی درک کردم زندهست، دیگه حتی محرمتم نبود.
لب به هم فشردم.
– پدر بچهم که بود!
– الگا هم مادر دختر منه ولی برای من اهمیتی نداره کجاست و چهکار میکنه… من آدم فرستادم تا از مادرت خبر بگیره. تا مطلع بشه در چند ماهی که نبودی، احوالات اونجا چهطور بوده… ولی باخبر شدم پسرعموت زنده مونده.
بغضم به آوایم خش میانداخت.
– چرا نگفتین؟!
لب به هم فشرد و تعلل کرد.
– درک کردنش چه سودی برات داشت آق بانو؟!
مات فشار کف دستانش شدم.
– میرفتم نائین.
– نمیتونستی… برات مخاطره داشت.
نفس لرزانم را بیرون دادم.
– میراهی شدم… باید میحرکت کردم!
صدایش ضعیف شد.
– تو که اظهار کردی قلببستهٔ بارمان نبودی؟
دیدهم از هجوم اشک، سوخت.
– دلبستهٔ بارمان نبودم ولی آبرو و اعتبار خودم و خانوادهم مهم بود، سرشکستگی خانومجانم برام مهم بود…
هقهقم را پس زدم تا حرف بزنم.
– من زنم آقای دکتر… جز عفت و آبرو چیزی ندارم، همین هم دود هوا شده… اسم و رسمم عین داغ ننگ شده…
مات صورتم، با درد به چشمهایم نگاه میکرد.
– چرا وقتی شاهین آمد نبیان کردین؟ چرا وقتی خانومجانم وارد شد بیان کردین حرفی نزنه آقای دکتر؟!
دستم را فشرد و مستأصل و بیطاقت لب زد:
– به من نگو آقای دکتر آق بانو… غریبه نشو…
کف دست کشیدم به دیدههای داغم و دماغم.
– چرا خیال کردین من هم عین الگا هستم که شرف و آبرو برام مهم نیست؟ خانومجانم زیر بار تهمت و اِفترا خم شده، برارام نیستن تا دهن رعیتها و نامردهایی که دختر خان رو بیآبرو کردن، ببندن… دیگه چه قسم میتونیم توی ولایت سر بالا بگیریم؟!
خیره به دیدهان سیاهش با غصه لب زدم:
– چرا به وقتش ناظهار کردین چه خاکی به سرم شده؟! چرا ناظهار کردی؟ قبل از اینکه من…
میل داشتم بگویم قبل از دل پرپر شدهام، قبل از بیقراری برای سیاهی دیدهانت، ولی لب گزیدم و منتظر به چهرهاش چشم دوختم.
نگاهش سُر خورد پایین، سر خم کرد و ملایم اظهار کرد:
– چراکه میهراسیدم از رفتنت… چراکه… من هم عین جانجان، پناه آخرم دامن توئه که آروم بگیرم. قلبم راضی نشد آق بانو… به نبودنت راضی نشد.
با گریه، کنج لبم بالا رفت.
– شما هم عین بارمان خودخواهی کردین، بارمان با عتاب و خطاب میل داشتههاشو به کرسی مینشوند، شما با نرمش و محبت.
قطرههای اشکم روی دامنم میچکید و والا سر بالا نمیگرفت. کف دستم را از میان کف دستهایش بیرون آوردم و کنار کشیدم.
از حرکت ایستاد و دو دستش را بند موهایش کرد. فکرهایم عین پنبههای آرام گراهی شده از کمان حلاجی، بیرمق و بیجان، گوشه و کنار افتاده بودند.
خسته بودم از اندیشیدن، از گوش کردن به نصیحت همایون، دلم میخواست دور از نگاه همهٔ اغیار، کنجی با خانومجان و پسرم نفس بکشم تا همایون برگردد، خودش بار فکرها را به دوش بکشد و تکیهگاهم شود.
نفس بلندی کشیدم و من هم توقف کردم، بینگاه به او که میان اتاق ایستاده بود، سروقت گنجه راهی شدم.
پارچههای براق فیروزگارهای را که شب قبل گرفته بودم، تا شده بیرون کشیدم.
انگشتر را برداشتم و انگشت کشیدم روی نگین براق و صیقلی، پیشتر چقدر ذوق داشتنش را داشتم! حتی در همین لحظه هم…
پَر چارقدم را به نگاهم کشیدم و انگشتر را روی رخت و لباس نو گذاشتم.
– من بیچشم و رو نیستم آقای دکتر… از خاطرم نمیره لطفهایی که در حقم کردین… غریب و بیکَس بودم، پناهم شدین…
با نوای ضعیفی لب زدم:
– خاش شدین…
برگشتم و نگاهش کردم. نگاه افسردهش با متوجه شدن لباسها و انگشتر، مات شد.
– تا عمر دارم، هم خودم، هم پسرم مدیون شما هستیم… ولی… دلم نمیخواد زیاده مزاحم شما باشیم، امروزگار با خانومجانم و پسرم میریم منزل همایون تا مدتی که برگرده.
مات و مبهوت لب زد:
– آق بانو!
سر بالا گراهی شدم.
– هم خانومجانم معذبه، هم خودم… از سکه افتادیم آقای دکتر، ولی هنوز از اصل نیفتادیم.
پلک به روی گذاشت و لب زد:
– نکن… آق بانو… ماه من اینکارو نکن!
شتابزدهتند نفس کشیدم تا دومرتبه گریه نکنم، تا غرور و عزتم را حفظ کنم.
به در و دیوار اتاق خیره شدم و گهوارهٔ خالی، فصل کوچ بار دیگر رسیده بود. یا شاید رفتن از آن عمارت هم بخشی از کوچ قبلی بود.
میدانستم همهٔ وجودم را از آن عمارت نمیبرم، همانطور که وقت فرار از نائین، قدری از آق بانو جا مانده بود… این مرتبه، آن چیزی که جا میگذاشتم، دلم بود.
همایون نبود اما قلبخوشی این فصل از کوچ اجباری، خانومجان بود و پسرم
The post رمان آقبانو پارت ۳۷ appeared first on رمان دونی.
اگه این رمانو دوس داشتی پس لایکو بزن