آوایش را پایین آورد و بیان کرد:
_میخوام برای تولد بهادر بپوشمش.
به بدنش که از شدت سرما میلرزید خیره شدم و تشر زدم:
_خیلی خب حالا. برو تو داری یخ میزنی. کشتی منو با این تولد بهادر.
به خودش جنبید، در را باز کرد، خداحافظی بهسرعتی کرد و داخل حرکت کرد.
پشت در خانه ایستادم و تا تمایل داشتم در بزنم، مادر در را باز کرد.
نگاهم به سبد توی کف دستش افتاد، تا تمایل داشتم چیزی بپرسم سبد را به طرفم گراهی شد و بیان کرد:
_خوب شد اومدی. یه تُک پا برو خونه صبری خانم، ناهار باباتو بده بهش.
گیج و بیخبر جویا شدم:
_بابا خونه صبری خانمه؟
_امروزگارو راهی شده سرِ کارِ نوهی گلی خانم.
تازه دو هزاریام افتاد، خودم را عقب کشیدم و بیان کردم:
_مامان من بسیار خستمه، سردمه، خودت ببر.
مادر دلخور از نافرمانیام، چادرش را جلو کشید و همانطور که بیرون میآمد زیر لب گفت:
_سرم خیس بود، بیان کردم تو این سرما نرم تا اونجا.
عذاب وجدان بهسرعت و چکشی خِرم را چسبید.
جلو رفتم، سبد صورتی را از دستش گرفتم و نق زنان بیان کردم:
_بده خودم میبرم. یه بار هم به ملیحه بگو خب، زیرا خیاطی میکنه دیگه نباید از جاش تکون بخوره؟ همیشه این کارا باید گردن لیلی بدبخت باشه؟
مادر کمی در سپردن سبد به دستم مقاومت کرد، بعد با اکجاده کف دستههای سبد را رها کرد و اظهار کرد:
_ملیحه کف دستش بنده، مشتریش اومده. مواظب باش سُر نخوری.
قدمهای آهستهم را کفِ خیس کوچه میگذاشتم و جلو میرفتم، نه که از لیز خوردن بترسم، نه.
فقط میخواستم رسیدنم به آن خونهی ته کوچه را تا جایی که میشد لفت دهم.
هنوز از دیدار دیروزگارمان قلبچرکین بودم و میلی به مشاهده کردن دوبارهاش نداشتم.
هر چند که حضور پدر راه بر هر گونه حرکت اضافهای میبست ولی قلبم نمیتمایل داشت حتی نگاهمان هم به همدیگر بیفتد؛
چرا که انگار دیدههایِ سادهقلبم شده بودند خبرچینِ قلب وولیندهام و مدام سِرِّ درونم را به او لو میدادند
و بهانهی کف دست انداختنم را برایش فراهم میکردند.
پشت در مکث کردم، چند نفس عمیق کشیدم و با خودم تکرار کردم:
«نه نگاش میکنی، نه چیزی میگی، یه سلام ساده و رد میشی، باز هول نشی گند بزنی.»
انگشتم را روی زنگ بلبلی فشردم، چشمبهراه ماندم و سعی کردم ضربههای تند دلم را نادیده بگیرم.
#پ_۸۹
#پ_۹۰
در باز شد اما او پشت در نبود، یکی از کارگرهایی بود که پدر هر وقت جایی کار بنایی داشت، با خودش همجادهش میکرد.
چند بار رسیده بود دم در منزلمان و میشناختمش.
مشاهده کردنش همواره یک غمی را در دلم شناور میکرد، پدر بیان کرده بود بیست و سه سالش است ولی صورت آفتاب سوخته، چروکهای کنار دیده و روی پیشانیاش او را خیلی بیشتر از سنش نشان میداد؛ هر چند که بیشتر از همه چشمهای خاموش و بیفروغش رنجش را آشکار میکرد.
فاطی میاضافه کرد تو همیشهی خدا دنبال یک بهانه برای غصه خوردن میگردی ولی زیستن و احوال سهراب واقعا دردآور بود.
در هشت سالگی مادرش را از دست داده و با یک برادر کوچکتر و پدری معتاد تنها مانده بود.
پدر کارگر بود و ما با دنیای کارگری غریبه نبودیم، روزگارهای سخت و طاقتفرسا داشسریع و روزهای عادی هم داشسریع.
بسیارها مثل پدر حین کار شوخی میکردند، حرف میزدند آواز میخواندند تا روزگار بگذرد و کارشان تمام شود.
ولی سهراب گویی در جهانی متفاوتی بود، پدر میگفت با هیچکس سر کار نمیجوشد، حرف نمیزند، بی آوا میآید کارش را میکند و میرود.
و من همهاش فکر میکردم یعنی چیزی هست که جهانی تاریکِ سهراب را روشن کند؟ چیزی هست که خرسندش کند؟
سر به زیر جواب سلام و احوال پرسیام را داد و کنار رفت تا وارد شوم، مادر از سهراب خوشش میوارد شد، میبیان کرد نان حلال خورده و دیده پاک است.
حیاط کوچک و جمع و جور را رد کردم و وارد منزل شدم.
پدر روی تختهای افقی که زیر دو طرفش، دو بشکهی بزرگ بود از حرکت ایستاده و کف دستهایش تا مچ توی استانباما پر از گچ بود.
دیوارهای خونهای که صبری خانم تا قبل از مهاجرتش به شهری دیگر، سالها در آن حیات میکرد، سیمانی بودند و اجارهنشینهای تازه مصمم شده بودند منزل را برای کارگاهشان گچکاری کنند!
تمام لباسها و حتی موهای پدر پر از لکههای سفید گچ بود.
بارها همه از پدر میل داشته بودیم خودش را بازقرار گرفت کند و بنایی را کنار بگذارد ولی پدر بیکاری را دوست نداشت، میبیان کرد در خونه حوصلهام سر میرود.
محمدجواد و مسعود توی فکر آن بودند که مغازهای در همان خیابانی که مغازهی عمو آنجا بود برای پدر کف دست و پا کنند تا مضطربی پدر از بیکاریاش برطرف شود؛ ولی خود پدر مخالف بود، میاظهار کرد پولتان را برای خودتان و آیندهتان پسانداز کنید.
هر چند که پدر هم دیگر مثل سالهای قبل کار سنگین و طولانی قبول نمیکرد و معمولا کارهای سبک، دست میگراهی شد.
پدر همانطور که با ماله، ملات را روی دیوار پخش میکرد جواب سلامم را داد و بیان کرد:
_تو چرا اومدی باباجان؟ صبر میکردین یکی از پسرا میاومد.
گوشهی تمیزی میان آن همه آشفتگی پیدا کردم و سبد را آنجا گذاشتم.
_چه فرقی میکنه؟ من آوردم دیگه… بیایین پایین زود بخورین غذاتونو.
پدر زخم معده داشت و خوراکش نباید دیر و زود میشد.
نامحسوس در اطراف دیده چرخاندم ولی خبری از او نبود، اصلا چرا اندیشیدم باید اینجا باشد! میخواست بشیند و به گچکاری پدر و سهراب زل بزند؟!
میان بوی گچ و آب که غالب ِ فضا بود، بوی خفیفی از سیگار احساس کردم؛ تند شتابزده نفس کشیدم و اطراف را نگاه کردم، نگاهم به ته سیگاری افتار که گوشهی تخته، پشت ابزاری پنهان بود.
جلو راهی شدم، به سیگار نیم کشیده چشم دوختم و سرزنشگر و ناراحت بیان کردم:
_بابا باز سیگار کشیدی؟
حاشا کرد:
_نکشیدم من بابا، مال سهرابه
به سهراب که گونی گچی را روی زمین میکشید و کنار دیوار میگذاشت نگاه کردم و سؤال کردم:
_آقا سهراب تو مگه سیگار میکشی؟
سهراب مردد نگاهش را بین من و پدر چرخاند و تا وارد شد حرفی بزند با اعصاب خُرد رو به پدر که هنوز بالای تخته بود نالیدم:
_بابا خودت وضع معدهتو میدونی باز برمیداری سیگار میکشی؟! چرا لجبازی میکنی آخه؟ اَه
پدر ماله را کنار گذاشت، از بالای تخته پایین وارد شد و گفت:
_یه نخ بود همش، نصفشو هم که با اومدن بد موقعات نذاشتی بکشم.
به شوخیاش نلبخند زدم، برعکس اخمهایم را درهم کشیدم.
هر وقت که حالش بد میشد و از درد معدهاش زبانم لال تا آن جهان میرفت و برمیگشت مرا هم هممسیر خودش میبرد و برمیگرداند.
بابا جلو آمد، کف دستهای خیس از ملاتش را با فاصله از بدنم نگه داشت، روی موهایم را بوسید و گفت:
_ته تغاری باید طرف باباش باشه ها، نرو تو جبهه مادرت اینا.
پشت چشم نازک کردم و غر زنان گفتم:
_چراکه طرف شمام میگم نکش دیگه.
سهراب سفرهی کوچکی را که مادر توی سبد گذاشته بود بیرون آورد و روی پتوی کهنهای که کف سالن بود، پهن کرد، پدر هم رفت تا کف دستهایش را بشوید.
کولهام را روی شانه جابهجا کردم و با خداحافظی سمت در هال حرکت کردم.
پدر با صوتی بلندش بدرقهام کرد:
_لیلی بابا، سیگارو به مولینت نگیها… خداحافظت.
در حیاط را باز کردم و از دیدن کسی که پشت در بود جاخوردم!
#پ_۹۱
لحظهی اول هر دو یِکه خورده بهم خیره شدیم، هیچکدام انتظار حضور آن یکی را نداشتیم.
او بود که زودتر به خودش وارد شد و باز آن لفظ اعصاب خُرد کن همیشگیاش را به زبان آورد:
_بَـــه!
تا آمد حرفش را ادامه دهد، جوابی که دفعههای قبل توی قلبم میبیان کردم از دهانم در رفت:
_به و زهرمار
البته از خدا پنهان نباشد، نمیدانم واقعا از دهانم در راهی شد یا مغزم کاملا خودتمایل داشته و از سر کینهی حرف دیروزگار به دهانم فرمان شلیک داد.
برای اامان بار بود که خندهاش را در زوایای چهرهاش پنهان نکرد و آشکارا خندید.
ترکیب ابروهای بالا حرکت کرده، نگاههای متعجب و خندهی روی لبهایش نشان میداد اصلا انتظار چنین واکنشی را از من نداشته؛ هنوز آن روی لیلی را نمشاهده کرده بود.
_بَــه، چه مؤدب
باز بیان کرد، سعی کردم ساکت بمانم و نگذارم حرصم را دربیاورد، بیخیال اضافه کردم:
_با هر کی مثل خودش.
هنوز چهرهاش خندان بود:
_آفرین، روش خوبیه، حالا چه بیادبی کردم من؟
از جواب درماندم، نمیشد بگویم چرا اضافه کردی زیبا خانم به من نمیآید که، بیشتر خودم را ضایع میکردم.
از تک و تا نیفتادم و سعی کردم چیزی برای بیان کردن دست و پا کنم:
_اگه یه هویی متوجه شدی، حتما قبلش یه هایی اضافه کردی.
و بلافاصله برای اینکه سر صحبت را ببندم، از جلوی در کنار حرکت کردم تا داخل بیایید و راه را برای بیرون حرکت کردنم باز کند.
ولی او همانطور از حرکت ایستاده و مثل مجسمهی ابوالهول تمام چهارچوب در را گراهی شده بود.
با آن نگاهان عوضیاش یک دور براندازم کرد و سپس گفت:
_پس حالا درک کردی اون هوی توی کوچه جواب کدوم های بود؟
نامرد! بهشدت واضح داشت آن نگاه خاص خودش و آن واکنش احمقانهی من در دیدار دوممان را به رویم میآورد.
هم شرمگین و خجل شده بودم و هم خون خونم را میخورد، اخمهایم را درهم کشیدم و اظهار کردم:
_برو کنار من رد شم.
باز بدون اینکه بخندد اثر خنده در تمام اجزای چهرهاش پخش شد، شده بودم اسباب تفریحش.
پلاستیک توی دستش را که شامل سه ظرف یک بار مصرف و یک نوشابهی بزرگ بود بالا آورد و خیلی راحت اضافه کرد:
_ناراحت نشو حالا، بفرما ناهار.
اخمهایم ناخودآگاه باز شدند، با لحن بیادبانهای بیان کردم:
_سه تاشو خودت بخور، من واسه بابام و سهراب غذا آوردم.
لاقید نگاهم کرد و با لحن خاصی گفت:
_واسه من نیاوردی؟
باز لیلیِ کف دستپاچه رسید و توی وجودم نشست، خدایا! چرا اینقدر مرا بیجنبه آفریدی؟! چرا تا کمی نگاه و لحنش نرم میشد اینطور بهم میریختم.
تنها توانستم چشمانم را روی پلاستیک توی کف دستش نگه دارم و سرم را بالا نیاورم تا نتواند از نگاهم، حالم را بخواند.
فکر کردم اگر الان پدر در هال را باز کند و ببیند من هنوز نحرکت کردهام و از حرکت ایستادهام به حرف زدن با نوهی گلستان خانم چه میشود؟!
همان بهتر که حرفی نمیزدم و بحث را کش نمیدادم.
وقتی بیحرکتی و بی حرفی مرا متوجه شد، داخل رسید و از جلوی در کنار راهی شد.
بی توجه به حضورش جلو راهی شدم، پایم را بیرون گذاشتم و از چهارچوب در عبور کردم.
اما حسی موذی وادارم کرد تلافی آن همه مردمآزاریاش را در همین لحظه دربیارم.
نمیشد که همیشه شعبان باشد، یک بار هم باید نوبت رمضان میشد.
یک قدم از در فاصله گراهی شدم، بعد چرخیدم و رو به او که داشت را میبست، بیان کردم:
_نمیدونستم تو میایی وگرنه حتما غذای مخصوصتو میآوردم.
مکث کردم.
با ابروهای بالا حرکت کرده منتظر ادامهی حرفم بود.
جسارتم را جمع کردم، دقیقا توی نگاههایش خیره شدم و اظهار کردم:
_اتفاقا زهرمار هم زیاد تو خونه داشتیم.
و بدون اینکه منتظر عکسالعملش باشم، فوری پشت کردم و با قدمهای تند به سوی خانهمان حرکت کردم.
شاید حالا باز بگوید راهی شدارم بچگانه بوده اما هر چه بود من در آن لحظه از خودم بهشدت راضی بودم.
#پ_۹۲
نگاهم به بالا و پایین پریدن سوزنِ چرخ میان گلهای سرخ و سیاهِ مخمل بود، همیشگی متوجه شدن حرکت تند سوزن روی پارچه برایم لذتبخش بود.
فاطی بالاخره حرفش را به کرسی نشانده و ملیحه را وادار کرده بود پارچهی ما را زیر چرخ ببرد.
_دوست دارم زودتر تموم شه ببینم چطوری میشه.
ملیحه همانطور که لبهی پارچه را زیر پایهی دوخت تنظیم میکرد دهانش را برای هیجانم کج کرد و کنایهآمیز بیان کرد:
_پارچهتو جای دخترعموت با خواهرت تقسیم میکردی جای دوری نمیرفتا.
متوجه بودم که ملیحه روی رابطهی میان من و فاطی حساسیت کمرنگی دارد، شاید فکر میکرد باید با او صمیمیتر باشم، تا با فاطی.
وقتی که توی جمعمان اظهار کرده بودم قرار است با فاطی پارچه را نصف کنیم، حرفی نزد ولی از چهرهاش خواندم که کمی قلبخور شده است.
ولی خب تقصیر من چه بود؟ من از بچگی با فاطی بزرگ شده و همبازی و هممدرسهای و حتی تا اول دبیرستان همکلاسی هم بودیم؛ خواهرانم را خیلی دلبسته شدم ولی با فاطی احساس صمیمیت بیشتری داشتم.
آن لحظه که نیمی از پارچهام را به فاطی بخشیده بودم ابدا توی ذهنم نیامده بود که باید یکی از خواهرهایم برای این بخشش اولویتم باشند؛ چرا که من فاطی را هم خواهر چهارم خود میاطلاع داشتم و او را جدا از خواهرانم نمیدیدم.
مادر هم گویی با من همنظر بود که جای من جواب ملیحه را داد:
_چه فرقی میکنه مادر؟ فاطمه هم مثل خواهرشه، تو هم که خودت ماشالله از پارچه و لباس کم نداری.
ملیحه پشت نگاهی نازک کرد و اضافه کرد:
_این خیلی خوشگله آخه.
کلهام را یکوری روی کتاب پهن شدهی جلویم گذاشتم و گفتم:
_خب اگه اینقدر دوسش داری، پارچه منو برا خودت بدوز.
ملیحه حرفم را به حساب تعارف گذاشت:
_باشه!
درست بود که عاشق پارچهی اهدایی گلستان خانم بودم ولی دوست نداشتم دل ملیحه پیشش بماند.
خودم را جای ملیحه گذاشتم و در ذهنش گذراندم اگر او یک پارچهی خیلی زیبا میداشت و جای من، آن را به دوستش هدیه میداد آیا رنجیده خاطر میشدم؟ نتوانستم پاسخی درست برایش پیدا کنم ولی سعی کردم درکش کنم.
_جدی میگم بهخدا، مال تو.
راحله سرش را از مجلهی توی کف دستش بالا آورد و بیان کرد:
_حالا چه فرقی میکنه؟ بدوزین هر دوتاتون استفاده کنید.
ملیحه بیان کرد:
_مگه سایزمون یکیه آخه؟
شانه بالا انداختم.
_سایز خودت بدوز، من لباس شل و ول بیشتر دوست دارم، تا تنگ.
ملیحه پایش را روی پدال چرخ فشار داد و بیان کرد:
_برای همین صدتا ساسون از مانتوی مدرسهت گحرکت کردی؟
بیا و خوبی کن! چپ چپ نگاهش کردم:
_اون فرق داره، خودش خیلی بیریخته، گسرخوش هم که باشه دیگه نور علی نوره.
مادر هم که همیشهی خدا در کمین چنین بحثهایی جای گرفته بود تا مرا گیر بیندازد تند پیِ حرف ملیحه را گرفت و همانطور که نخ و سوزن توی کف دستش را از میان فلفلِ سبز کوچکی رد میکرد اظهار کرد:
_چادر که نمیزنی هیچ، اون مانتوی تنگ و ترشو هم میپوشی، تموم گوشت تنم میریزه اینطوری جلو همسایهها میری میایی، از بس که اینا دهنشون برای اظهار کردن لقه.
چشمهایم گرد شدند:
_کدوم تنگ و ترش مامان؟ دخترای مدرسه ما رو نمتوجه شدی که به مانتوی من میگی تنگ و ترش، بسیارا دکمههاشونو به زور میبندن.
راحله به دفاع از من بیان کرد:
_الان دیگه مانتوها که تنگ شدن هیچ، مقنعهها هم تا رو گردن کوتاه شدن، والا شما باید لیلی رو حلوا حلوا کنید، این نسل هفتاد مثل نسل ما توسری خور نیست که مانتوی اپل دار و مقنعه چراکهه دار تا سر زانو بپوشه.
اگه این رمانو دوس داشتی پس لایکو بزن