رمان بامداد خمار پارت ۹

بغضم ترکید. اشکریزان کف دست و روی بچه ام را شستم. لباسی را که قلبم می تمایل داشت به تنش کردم. در حالی که زانوانم قدرت نداشتند، ظرف کله پاچه لعنتی 1را بردم و خالی کردم. اتاق را تمیز کردم. بچه ام را در آغوش گحرکت کردم و در حالی که او را می بوسیدم و نوازش می کردم خواباندم. ظرف ها را شستم. منزل مثل کف دسته گل شده بود. بعدازظهر بچه ام بیدار شد. با او بازی کردم. تمرین حرف زدن کردم. بغلش کردم بردم کمی در کوچه گرداندم. باز به منزل برگشتم. رحیم نیامده بود. شام پسرم را دادم و او را خواباندم. باز هم رحیم نیامد. یک ساعت شماطه ای خریده بودم. بالای سرم توی طاقچه بود. ساعت دو صبح بود که آمد. روی پا بند نبود. در اتاق خواب را بستم. رسید پشت در:
– محبوب، بیا آشتی کنیم.
جواب ندادم. با لگد به در کوبید. گفتم:
– سر و صدا نکن. بچه خوابیده.
– به گور پدرش که خوابیده.
– کف دست بردار رحیم.
پشت در افتاد. با لحن بی حال و کشداری گفت:
– محبوب جان، در را باز کن.
و همان جا خوابش برد.
سه چهر روزگار قهر بودیم. با او حرف نمی زدم. اما مسرور بودم که مادرش حرکت کرده و امیدوار بودم باز نگردد. شامگاه چهارم رحیم به خونه آمد. باز معلوم بود که نوشیده. از این کارش دیگر بیشتر از سایر چیزها عذاب می کشیدم. بچه ام خواب بود و من نشسته بودم و گلدوزی می کردم. بی هیچ حرفی وسایل خطاطی اش را آورد و کنار من جای گرفت. زیر نگاهی نگاهش می کردم. بی مقدمه پرسید:
– چه بنویسم؟
جوابش را ندادم.
– لوس نشو دیگر. بگو چه بنویسم؟
– چه می دانم؟! هر چه قلبت می خواهد.
– قلب من تو را می خواهد.
برداشت و نوشت:
– محبوبه، محبوبه، محبوبه.
بدون آن که بخواهم، تبسم بر لبم جای گرفت و نگاه سرزنش آمیزم نرم شد.
مجدداً نگاه چشمان پر نفوذش در زیر نور چراغ گردسوز قدرت اراده را از من گرفت. تبسم شیطنت آمیزش مرا از خود بی خود کرده بود. کف دست به سویم دراز کرد و بیان کرد:
– محبوب!
و باز من با سر به سویش راهی شدم.
*****
– محبوب جان، باید بروم دنباتل مادرم.
باز قلبم گحرکت کرد و اضافه کردم:
– خوب، خودشان تمایل داشتند بروند.
– کجا برود؟ جایی که ندارد برود. حتما حرکت کرده ورامین خونه پسر خاله. یک روز، دو روزگار، سه روزگار مهمان می شوند. همواره که نمی شود آن جا بماند. باید بروم بیارمش.
ساکت ماندم. در کنارم نشست و اضافه کرد:
– دلخور می شوی؟
وقتی در کنار او بودم از هیچ چیز غمگین نمی شدم. وقتی که مهربان بود.
– نه، چه ناراحتی؟ برو بیاورشان.
مجدداً پای آن زن به منزل ما باز شد. به خودم می اظهار کردم، خوب تقصیر از خودم بود. نگذاشتم غذای راحت از گلویشان پایین برود. بی خود بهانه گیری می کردم. رحیم راست می گفت، پول پدرم را به رخش کشیدم. راست می گوید، مردی اظهار کردند، زنی اضافه کردند. او را جلوی مادرش به‌شدت سبک کردم.
یک‌باره دلم برای رحیم سوخت. از راهی شدار خودم شرمنده شدم. همان شامگاه هنگامی که کنارش دراز کشیده بودم گفتم:
– رحیم جان، تقصیر از من بود. باید مرا ببخشی.
و او ریز خندید و مجدداً مرا جادو کرد.
باز سر برج بود. دایه وارد شد. مادرشوهرم برای خرید حرکت کرده بود. دایه ام تا مرا متوجه شد، بیان کرد:
– مادر، بسیار رنگت پریده. چی شده؟
– هیچ دایه جان.
– دیگر به من دروغ نگو. من تو را نشناسم برای لای جرز خوب هستم. با رحیم آقا ححرکت کرد شده؟
– نه به جان آقا جانم.
حالا که به جان پدرم قسم خورده بودم باید راستش را می گفتم:
– خوب، دعوایمان که شده. اما مال بسیار وقت پیش است. تو را به خدا به خانم جان نگویی ها! این آخری ها رحیم یک کمی بد اخلاق شده.
دایه به اعتراض بیان کرد:
– باز می گوید به خانم جانم نگو. مگر من عقلم کم شده دختر؟ ولی آخر تو خودت هم تقصیر داری. این چه ریختی است برای خودت درست کرده ای؟ کف دستی به سر و زلفت بکش. یکی دو دست لباس برای خودت بخر. تو هنوز همان لباس هایی را می پوشی که از منزل پدرت آورده ای.
– آخر کجا را دارم بروم دایه جان؟
– مگر باید جایی بروی؟ شوهرت جوان است. برو رو دارد. برای شوهرت بپوش.
مدتی مرا نصیحت کرد و بعد من موضوع را عوض کردم و پرسیدم:
– تازه چه خبر دایه جان؟
– خبر خوب!
– چه خبری زود بگو.
– منصور آقا عروسی کرده.
اظهار کردم:
– هان؟!
بیان کرد:
– آره، منصور آقا. بپرس با کی؟
– خوب با کی؟
باز خاری در سینه ام فرو رفت. مطمئنا منصور را نمی تمایل داشتم. پس اگر این خار از حسد نبود، از چه بود؟ دایه اظهار کرد:
– با دختر آقای گیتی آرا.
اسم گیتی آرا را گوش داده بودم. از حسن شهرت و مقام او آگاه بودم. از این که انتخاب منصور این قدر به جا و عالی بوده وا رفتم. کسل شدم. نمی دانم چرا، اما مشتاق بودم که همسر او نامتناسب و ناشایست از آب در آید. به زور، برای این که دایه متوجه حالم نشود، اضافه کردم:
– آهان، همان که باغشان دیوار به دیوار باغ عموجان است؟ همان که ادیب و شاعر خوش ذوقی است؟
– بعله … آقا جانت می گویند نصف خونه اش پر از کتاب است. می گویند مرد وارسته ای است. آدم شریفی است. خدا می داند چه قدر برای او احترام قائل هسسریع.
با نخوت و بی اعتنایی بیان کردم:
– خوب، این که از فضل و کمال پدرش. از خود دختر هم چیزی بگو. این ها که نشد حسن دختر.
حسد دست از گریبانم برنمی داشت. می تمایل داشتم گیتی آرا را بکوبم تا قلبم خنک شود، نمی شد. هر چه دنبال عیب و بهانه ای می گشتم، پیدا نمی کردم. گیتی آرا مردی دانشمند محترم بود. در این که شکی نبود. از آن جا که همسرش نیز از شازده ها بود و شازده ها معمولا قشنگ و خوش بر و رو بودند، باید منصور هم صاحب همسری زیبا شده باشد. دیگر شکی برایم باقی نمانده بود که حسادت می کنم.
البته دیدهم به دنبال منصور نبود اما نمی دانم چرا در گوشه ای از دلم امید داشتم که او عاقبت به خیر نشود. که همیشگی نگاهش به دنبال من باشد. که حسرت مرا بکشد. که از من سعادتمند تر نشود. قلبم مالش می حرکت کرد. به خود می گفتم چه انتظاری داشتی؟ قلبت می میل داشت منصور تا آخر عمر بنشیند و به خاطر از کف دست دادن تو آبغوره بگیرد؟ بله، مثل این که ته دلم واقعا همین را می خواستم. دایه افزود:
– والله، من که سرم نمی شود اما می گویند دختره هم بسیار عالم است. مثل این که شعر هم می گوید.
می اطلاع داشتم که خود منصور نیز اهل ذوق است، تار زدن او را متوجه شده بودم. اظهار کردم:
– پس لابد منصور با دمش گردو می شکند.
– نه بابا، این خبرها هم نیست.
سؤال کردم:
– تو عروس را متوجه شده ای؟ دلبر است؟
– دلبر که چه عرض کنم، اما می گویند خانم نازنینی است. می گویند پدرش همه همتش را صرف تعلیم و تربیت او کرده است. می گویند با همه این که دختر است، از فضل و هنر از برادرهایش سر است. می گویند پدرش وصیت کرده که بعد از خودش کتابخونه اش را به او بدهند. بیان کرده پسر و دختر ندارد. اگر دختر عزیزتر از پسرهایم نباشد، کمتر از آن ها هم نیست. این که یک دختر یک طرف و خواهر و برادرهایش طرف دیگر. من فقط یک دفعه او را مشاهده کردم. روزگار پاتختی اش بود. رویش را سفت و محکم گحرکت کرده بود. فقط نگاه و ابرویش را بیرون گذاشته بود.
با هیجان پرسیدم:
– چه طور بود؟
– بد نبود. دیده و ابروی شازده ای است دیگر. می گویند مادربزرگ پدریش از اهالی گرجستان بوده. گرجی ها هم که دیگر خوشگلیشان معروف است. رنگ دیده هایش انگار به سبزی می زد.
دوباره بی حوصله شدم. پرسیدم:
– اسمش چیست؟
– نیمتاج.
دایه آوایش را پایین آورد و انگار از موضوع محرمانه ای صحبت می کند آرام افزود:
– اما می گویند دو سه سالی از منصور آقا بزرگ تر است. پیر دختر بوده. نزدیک سی و سه چهار سال سن دارد. از اول با منصور آقا شرط کرده، گفته من اهل برو و بیا و مهمانی راهی شدن نیستم. ولی مانع شما هم نمی شوم. شما خودتان تنها بروید. بیان کرده من آزاد، شما آزاد. من دوست دارم شب و روزگارم به عبادت و خانه داری بگذرد. شما هم بروید پی کار خودتان. هر کار که دوست دارید.
با لحنی که نیمی شوخی و نیمی ریشخند و تمسخر بود گفتم:
– چرا؟ شاید عارش می آید به هر جا برود. شاید بسیار جا سنگین است.
دایه دست خود را به علامت تمسخر تکان داد و تبسم زنان بیان کرد:
– نه بابا، تو هم باور کردی؟ مهمانی نراهی شدن فاطی از بی تنبانی است. دختره آبله رو است. می خواهد کسی صورتش را نبیند.
با شگفتی دریافتم که قند توی قلبم آب می شود. چه ذات جلبی دارم! پس منصور هم چندان عاقبت به خیر نشده. بی قلبیل خرسند شدم. مثل این که کسی در قلبم مرتب می اظهار کرد حقش همین بود. ولی به روی خودم نمی آوردم. حالا که حقیقت را فهمیده بودم، حالا که ته و توی قضیه را در آورده بودم، حالا که جهان به کام من شده بود، دلم برای منصور می سوخت.
« ای بیچاره! پس چرا منصور او را گحرکت کرده؟ یک دختر پیر آبله رو را؟ »
– عمه جانت که می گویند برای پول. ولی من باور نمی کنم. وضعشان بد نیست ولی آن خبرها هم نیست که چشم جوانی مثل منصور را کور کند. می گویند یک بار یکی از زن های بد زبان فامیل خودشان به طعنه به دختره بیان کرده:
« وقتی که من ته دیگ عدس پلو را می بینم یاد تو می افتم. پدرش به جای او جواب داده و گفته: دختر من در عوض جمال آن قدر کمال دارد که صورتش در نگاه اهل فضل از قلم چینی صاف تر باشد. ای برادر سیرت نیکو بیار. »
– و همین هم شده. منصور یک خانم می گوید و صد تا از دهانش می ریزد. چنان با عزت و احترامی به او می گذارد که بیا و ببین.
جویا شدم:
– عمو جان چه نظری دارد؟
– عمو جانت از بس منصور آقا را دوست دارند هر چه را او بگوید، قبول می کنند.
گفتم:
– بد نشد دایه جان. قلبم می خواهد ببینم زن عمو که پشت سر همه لغز می خواند، برای عروسی که آورده چه بهانه ای دارد؟
– هیچ. کی جرئت دارد بگوید بالای نگاهش ابروست؟ شیره و شیردان همه را می کشد بیرون. روزگار پاتختی آن قدر به مادر عروس و به خود نیمتاج، شازه ده خانم و شازده خانم کرد که همه ذله شدند. آخر خود دختر برگشت و گفت:
« خانم، مادر من شازده است، من که نیستم! من زن آقا منصور هستم. شما همان اسم مرا آوا کنید. »
– پس زن بدی نیست.
– نه والله. من که گفتم، همه بسیار تعریفش را می کنند. می گویند واقعا خانم است! اصالت دارد. نه این که فک و فامیلش بگویندها! از غریبه ها بگیر تا نوکر و کلفت همه دوستش دارند. می گویند وقتی می خواسته با خودش کلفتی، چیزی به منزل شوهرش ببرد آدم هایشان با هم دعوا داشته اند. هر کدام می گفته اند من باید با خانم بروم. می گویند بس که خوب است. عموجانتان باغ شمیران را به اسم منصور کرده. دختر هم به آقا منصور گفته:
« شما یک ساختمان برای من توی همین باغ شمیران درست بکنید، من همان جا زندگی می کنم. هر چه منصور آقا گفته: آخر دور است، زمستان ها سرد است. بیان کرده نه. من که اهل رفت و وارد شد نیستم. اگر شما راحتی مرا می خواهید، بگذارید همان جا باشم. منصور آقا هم اظهار کرده: ای به چشم. »
به‌یک‌باره وسوسه شدم. از جا بلند شدم و خودم را در آیینه روی طاقچه تماشا کردم. دایه راست گفته بود. چه سر و وضعی پیدا کرده بودم! من به این جوانی، به این دلربایی، یک کف دست لباس نو نداشتم. بی مقدمه اضافه کردم:
– دایه جان، بیا برویم خرید. می خواهم پارچه بخرم بدهی به خیاط خانم جان برایم بدوزد.
توی کوچه و خیابان دنبال پارچه می گشتیم. کرپ دوشین. دایه بیان کرد:
– چرا یکی؟ یک دفعه دو دست بدوز شور واشور داشته باشی.
جویا شدم:
– اما به قد کی باید ببرد؟ به تن کی اندازه کند؟
– خوب، به تن خجسته جان دیگر!
– وای، مگر این قدر بزرگ شده؟
– ماشاالله خانمی شده. فقط یک کمی از تو گوشت دارتر است. تو که پوست و استخوان شده ای مادر.
با شادی کودکانه ای پرسیدم:
– کی لباسم را می آوری دایه جان؟
– هفت هشت روزگار دیگر.
وقتی برگشتم، مادرشوهرم روی پله دالان جای گرفته بود و با زن همسایه تخمه می شکستند. پسرم سر حوض آب بازی می کرد. زن همسایه می خبر داشت که از خوشم نمی آید. از این شلخته بازی ها، ولنگاری ها، تخمه شکستن ها و غیبت کردن ها نفرت داشتم. سلامی کرد که به سردی پاسخش را دادم و کشیده شد و حرکت کرد. مادرشوهرم نگاه غضبناکی به من کرد و با لبخندی کنایه آمیز سؤال کرد:
– مثل این که امروزگار سرحال هستی، کجا بودی؟
– با دایه جانم رفتم پارچه خریدم. برد بدهد برایم بدوزند و بیاورد.
– خوب، به سلامتی. انشاالله به عروسی و مهمانی بپوشی.
سرم را بالا گحرکت کردم و با تبختر اضافه کردم:
– اتفاقا عروسی که در پیش هست. عروسی منصور آقاست.
– مبارک است انشاالله. با کی؟
بادی به غبغب انداختم و گفتم:
– با دختر گیتی آرا. می گویند پدرش مرد دانشمندی است.
و چراکه عکس العملی نشان نداد، دانستم که باید به زبان خودش با او صحبت کنم. گفتم:
– مادرش شازده است.
پوزخندی از سر تمسخر زد:
– آهان، از همان شازده قراضه ها؟!
نیش زبانش سخت دردناک بود. پرخاشجویانه گفتم:
– حالا دیگر خانم گیتی آرا شازده قراضه شد؟ یک تهران او را می شناسند. اگر شما نمی شناسید امری است علیحده.
انگار پاسخ را در آستین داشت. قدرت پرده دری و پرخاشجویی او را کف دست کم گحرکت کرده بودم. قری به سر و گردن داد و بیان کرد:
– خوب، پس حتما دختره یک عیبی داشته.
و به مطبخ رفت.
انتقام بی اعتنایی مرا به زن همسایه گرفته بود. حیرت زده و غضبناک بر جای ماندم. بیشتر از این خشمگین بودم که درست حدس زده بود.
به اصرار دایه لباس هایی را که برایم دوخته بودند و او آورده بود پوشیدم و در برابرش چرخیدم. پیره زن مهربان انگار که من واقعا فرزند خودش بودم، قربان صدقه ام می حرکت کرد. قربان قد و بالایم می حرکت کرد. قربان سر و زلفم می راهی شد.
پسرم را در آغوش می کشید و مادرانه می بوسید و بعد آهسته، به‌شدت آهسته و ملایم، به طوری که حتی المکان کمتر دل آزرده شوم، می گفت:
– ماشاالله. چه پسری. قند عسل است …. ولی محبوب جان، مادر دیگر نگذار حامله شوی ….
و چون نگاه تند مرا مشاهده کرد، فورا اضافه می کرد:
– آخر حالا به‌شدت زود است. این یکی هنوز بچه است.
در دل می اضافه کردم، حرف خودش نیست. سفارش خانم جان است. دستور آقا جان است. مصمم شدم هر چه زودتر حامله شوم. مادرشوهرم وارد اتاق شد تا سماور را ببرد. لباس را به تنم مشاهده کرد. با غیظ سر به سوی دیگر برگرداند و بیرون رفت. یک کلمه حرف نزد. نه بد بیان کرد و نه خوب. دایه جانم اظهار کرد:
– حسودیش می شودها!
– نه دایه جان، تو هم چه حرف ها می زنی!
– تو هرچه قلبت می خواهد بگو، اما من گیسم را توی آسیاب سفید نکرده ام.
قلب خودم بیشتر خون بود. دیگر به خوبی معنای اشارات و نگاه های مادرشوهرم را می درک کردم. در دل می اضافه کردم، بر من لعنت اگر باز بچه دار شوم. تا وضع بر این منوال است، همین یکی برای هفت پشتم کافی است. عروسک کشور و زیور شده بودم. از دو طرف مرا می کشیدند. پدر و مادرم از یک سو، و مادرشوهر و شوهرم از سوی دیگر، و من پاره پاره می شدم.
عادت ماهیانه ام باز به من می اظهار کرد که این ماه نیز حامله نیستم.
یکی دو ماه بود که پسرم را از شیر گراهی شده بودم. باز مادرشوهرم برآشفته و بدخلق بود. دائما گوش به زنگ بود. گوش به زنگ حاملگی من. می گفت:
– آخر از بس ضعیف هستی. جان نداری. باید دوا و درمان کنی.
من که چندان مشتاق بچه دار شدن نبودم، با خونسردی می اضافه کردم:
– نه خانم، از ضعف نیست. آخر من این مدت بچه شیر می دادم.
– آن وقت هم که بچه شیر نمی دادی دیدیم. آدم سر و مر و گنده از منزل پدرش بیاید، آن وقت تا شش ماه حامله نشود.
ول کن نبود. کف دست از سرم برنمی داشت. می دانستم حریف زبان این زن نمی شوم. ولی باز اضافه کردم:
– شاید ضعف از رحیم باشد.
کف دست هایش را به کمر زد:
– وا! دیگه چی! پس این یکی از کجا آمده؟ پسر الماس خان ضعیف باشد؟ وقتی قداره می کشید یک محله را قرق می کرد. من هم همیشگی یا حامله بودم و یا بچه شیر می دادم. حالا اگر همه بچه هایم مردند امری است علیحده.
کم کم از زبان این زن پی به شخصیت خانواده ای می بردم. که عروسشان شده بودم. می فهمیدم و نمی تمایل داشتم بدانم. هر لحظه دردی به دردهایم افزوده می شد. کم کم معنی اصالت و مفهوم بی استخوان کف دستگیرم می شد. به خودم می اظهار کردم رحیم فرق می کند. او خوب است. بهتر می شود. درست می شود.
از حمام آمده بودم. لباس کرپ دوشینم را که هنوز نگذاشته بودم رحیم ببیند پوشیدم. موهایم را روی شانه ریختم. بزک کردم. عطر زدم. مادرشوهرم که کنار سفره شام منتظر آمدن رحیم جای گرفته بود، با نگاهی سرشار از حسد زیر چشمی براندازم کرد.
– اوقور به خیر. خیر باشد!
– هیچ جا. همین جا. توی منزل.
سرحال و مسرور و شنگول بودم. زیبا شده بودم. کشیدهتر و باریک‌اندامتر از سابق شده بودم. جا افتاده بودم و خودم می اطلاع داشتم. از تصور واکنش رحیم قلبم ضعف می رفت. از حسادت مادرش پی می بردم که چه قدر زیبا شده ام و کیف می کردم. پرسید:
– این همه بزک دوزک برای تو خانه است؟
لبخند زدم:
– خوب بعله، مگر آدم فقط باید توی کوچه مرتب باشد؟ این همه بزک دوزک برای شوهرم است.
لب هایش را از فرط حسد و کینه به یکدیگر فشرد و با طعنه گفت:
– والله ما که اگر سرمان را شانه می زدیم و یا لپ هایمان را با گل لاله عباسی سرخ می کردیم، مادرشوهر هزار بد و بی مسیر بارمان می کرد. می گفت زیر سرت بلند شده و تا یک کتک سیر از شوهرمان نمی خوردیم ولمان نمی کرد.
با خونسردی گفتم:
– مادرشوهرتان کار بدی می کرد.
و از کنار آیینه همچنان به خودم ور راهی شدم.
قری به سر و گردن داد و اضافه کرد:
– نمی دانم ….. شاید ما بلد نبودیم. شاید ما عرضه نداشتیم از این زرنگی ها بکنیم.
رحیم به خانه برگشت و او فورا ساکت شد. از سر ترس بود یا از روی سیاست.
خنده شیطنت آمیز رحیم و نگاه مشتاقش به من اظهار کرد که موفق شده ام. بعد از شام کنارم نشست. مادرش پسرم را که خوابیده بود کشیده کرد و با خود برد. از وقتی پسرم را از شیر گرفته بودم، او به زور و اصرار بچه را از ما جدا کرده بود و شامگاه ها پهلوی خودش می خواباند، نه این که ناراحت باشم. من به داشتن دایه عادت داشتم. در خانواده ای نظیر خانواده خودم کمتر بچه ای شامگاه ها در کنار مادرش می خوابید. دایه ها مادر دوم بودند. اما مشکل این جا بود که مادرشوهرم پسرم را علیه من تحریک می کرد. سعی می کرد آن قدر او را به خود وابسته کند تا ابداً نتواند جدا از مادربزرگش زیستن کند. تا ناگزیر باشم به زیستن با او تن در دهم. وقتی او از در خارج شد، رحیم بساط خوشنویسی را پس زد وکنار من قرار گرفت و سؤال کرد:
– چه خبر شده که چشمانت باز قصد جان مرا کرده اند؟
خندیدم. بار دیگر بیان کرد:
– محبوب، تو چه کارمی کنی که هر روزگار خوشگل تر می شوی؟
روی دست چپ تکیه کرده و به سوی من خم شده بود. گفتم:
– هیچ. فقط شوهر خوبی دارم.
– فقط همین؟
نگاهش، خنده شیطنت آمیزش، جاذبه وجودش، همه مرا به خود می خواند. باران سریعی می بارید. چشمانم را بستم. صدای در کوچه کشیده شد. این وقت شب؟! رحیم با اکمسیر از جا قد بلند شد و من با اکراه از او دور شدم.
چراغ بادی را برداشت و حرکت کرد. در کوچه را گشود. صوتی سلام و خوش و بش، صدای پای مادرشوهرم، و بعد تعارفات او را شنیدم.
– به به، مشرف فرمودید. قدم به چشم. شما کجا این جا کجا؟ جاده گم کرده اید؟ چه عجب؟
صدای زمخت و خشن مردی را شنیدم. درهم و برهم تعارف می کردند. رحیم با عجله وارد اتاق شد:
– پاشو محبوب، پاشو. مهمان رسیده. پسرخاله است با پسر و دخترش.
آن قدر کف دستپاچه بود که انگار صدراعظم سر زده از مسیر رسیده. اتاق را به سرعت مرتب کرد. بساط خطاطی را برداشت و سرجای خود گذاشت. من چادر نمازم را بر سر افکندم و آماده شدم تا با خانواده شوهرم رو به رو شوم. در باز شد. مادرشوهرم اضافه کرد:
– نه، بفرمایید. جان شما نمی شود. اول شما بفرمایید.
دو مرد درشت هیکل، شبیه به همان ها که در شمیران یا قلهک توی باغ عموجان یا پدرم کار می کردند، در ایوان ایستاده بودند. کت و شلوار کهنه و ارزانقیمت به تن داشسریع و کفش های کهنه خود را که هر یک از گل و خاشاک دو برار معمول وزن داشسریع از پای می کندند. وارد اتاق شدند و به همجاده خود بوی باران، بوی عرق پا، بوی چپق و چوب سوخته، و بوی لباس چرک را که از باران نم برداشته بود، وارد اتاق کردند. کثیف و نخراشیده و تنومند بودند.
از شکل و شمایل و استشام بوی بد آن ها حالم به هم خورد. به دنبال آن ها زن جوان ریزه میزه ای وارد اتاق شد. زیبا نبود. اما نمی شد بگویی زشت است.
پوست سبزه و نگاهان ریز و لبان باریک داشت. دماغش سربالا بود. روی هم رفته با نمک و تو قلب برو بود. چادر و سر و وضعش چندان بهتر از هممسیرانش نبود. ارسی ها را کند و وارد اتاق شد. متوجه شدم که جوراب هایش وصله داشت. قلبم سوخت. جلوی پیراهن چیتی که به تن داشت از لک و چربی و بر اثر خشک کردن کف دست ها کثیف بود. مثل قاب کف دستمال بوی نا می داد. با همه این ها، افراد فامیل شوهر من بودند. ادب حکم می کرد که به آن ها احترام بگذارم و گذاشتم.
مرد غول پیکر با صدای نخراشیده و کشداری گفت:
– سام علیکم.
گفتم:
– بفرمایید، قدم به دیده. صفا آورمتوجه شد.
به همراه او پسر و دخترش وارد شدند. دخترش با لبخند شیرینی سلام و احوالپرسی کرد. یاد روزگار میل داشتگاری پسر عطاالدوله افتادم. یاد مادرش، خواهرش و آن زن برادر قشنگش با نگاه های پرناز و تبسم شرمگین و محترمانه. خوب، پسره را نمی تمایل داشتم، زور که نبود!
مردها حد خود را می اطلاع داشتند. بلافاصله تحت تاثیر واقع شدند. هیبت من آن را گراهی شده بود. نوکروار کف دست ها را مقابل خود به هم گرفته بودند. همان جا، کنار در نشستند. زنک وقیح و پررو بود. بالای اتاق قرار گرفت و در پاسخ مادرشوهرم بیان کرد:
– نه خاله جان، نه. به جان شما شام خورده ایم. رودربایستی که نداریم!
با این همه، با مادرشوهرم به مطبخ حرکت کردم و کمک کردم تا یک سینی غذا از آنچه از شام مانده بود آماده کند. مادرشوهرم رو به من کرد و بیان کرد:
– نه. این طور خوب نیست محبوبه جان. برو یکی از قاب های چینی ات را بیاور. من جلوی این ها آبرو دارم.
قاب را آوردم اما خون خونم را خورد. نه به خاطر قاب. بلکه از این که می کوشید این مرد خشن و عامی را در برابر من محترم و بزرگ جلوه دهد. می تمایل داشت وادارم کند تا در مقابل آن ها کرنش کنم.
– محبوب جان، امشامگاه توی سینی غذا را ببر. آخر تو خانم منزل هستی. از تو توقع دارند. باید خیلی به پسرخاله تعارف کنی. زود می رنجد.
با خرد کردن من احساس حقارت خود را تسکین می داد. سؤال کردم:
– خانم، پسرخاله چه کاره هستند؟
با تفرعن بیان کرد:
– نمی دانی. از آن کار و بار چاق هاست. توی بازار دوخته فروش ها یک دکان دارد. لباس دوخته می فروشد. نگاه نکن که خونه اش ورامین است. یک منزل هم در شهر دارد. سه تا زن صیغه کرده. اول یک رعیتی کوچک در ورامین داشت. حالا بیا و ببین چه دررسیدی از دوخته فروشی دارد! هرسه صیغه ها را در خونه شهرش نشانده. خرجشان را می دهد. پول و نان و گوشت و قند و چیشان را می دهد. آن ها هم برایش لباس می دوزند. یکی از یکی بهتر. کار و بارش کوک است.
سؤال کردم:
– زنش ناراحت نیست؟ غصه نمی خورد؟ حرفی نمی زند؟
به سویم براق شد:
– چرا ناراحت باشد؟ نانش به جا. آبش به جا. خانم اول و آخر اوست. از او این دو بچه را دارد. دیگر چه می خواهد؟ مرگ می خواهد برود گیلان. صیغه ها زحمت می کشند. کیفش را او می کند. می گویند تا به حال هیچ شامگاهی در خانه صیغه ها نخوابیده. خونه و حیات اصلیش در ورامین است. صیغه ها کارش را می چرخانند. امورش را می گذرانند.
اطلاع داشتم چرا صیغه گراهی شده. در بازار دوخته فروش ها که لباس هایی با پارچه ارزانقیمت فروخته می شد و یا لباس های کهنه را تعمیر می کردند، کف دستی در آن ها می بردند و سپس آن ها را می فروخشتاب‌زده، داشتن کارگر ارزان یا مفت غنیمتی بود. این مرد نخراشیده با زرنگی زن های محتاج را صیغه کرده و به کار می گحرکت کرد. امثال او فراوان بودند. زن ها هم به رقابت با یکدیگر و برای جلب توجه شوهر خویش، شامگاهانه روز جان می کندند و محصول کار خود را به شوهر می دادند تا بفروشد و در عوض به گوشت و نان و داشتن سرپناهی راضی بودند. از این که شوهری بالای سر خود دارند، قلبخوشحال بودند. با نفرت سینی شام را چیدم.
مادرشوهرم با لحنی پخته و متین، با کلماتی شمرده بیان کرد:
– آخر می دانی چیست، نه این که من قهر راهی شده بودم منزل این ها – البته من که بهشان نگفتم قهر رسیده ام. اضافه کردم رسیده ام دیدن شما – حالا در ذهنش گذرانده اند اگر به بازدید من نیایند بسیار به من برمی خورد. خوب، حق هم دارند. پسرخاله بسیار مبادی آداب است. بیچاره ها این قدر زحمت کشیده اند. خیلی انسان هسشتاب‌زده. ببین تخم مرغ و نان و ماست آورده اند.
ماست را از زور ترشی نمی شد لب زد. نان ها کلفت ومانده بود. نمی دانم چرا، ولی قلبم به حال زن های صیغه او می سوخت. به نظر من این مرد انگل زن هایش بود. اما مادرشوهرم یک ریز از او تعریف می کرد و تکه هایی از نان را به دهان می گذاشت. انگار واقعا از خوردن آن ها لذت می برد. اظهار کرد:
– فردا به الماس تخم مرغ می دهم قوت بگیرد.
در اتاق نشسته بودیم. مادرشوهرم چای می ریخت و پسرخاله که مرد مسنی بود، مرتب قلیان می کشید. بوی عرق پا و لباس های کثیف آن ها مرا خفه می کرد. آرام به اتاق خواب می رسیدم. در بین دو اتاق را می بستم. لای پنجره را باز می کردم و نفس می کشیدم، مجدداً به آن اتاق برمی گشتم. می مشاهده کردم پسرخاله، این مرد تن لش، پشت به دیوار داده، پک به قلیان می زند و با مادرشوهرم سرگرم گفت و گو است. می دیدم پسرش که انگار از پشت کوه وارد شده، پاها را تا وسط اتاق دراز کرده و مثل آدم های خمار چرت می زند.
می مشاهده کردم که شوهرم محو تماشا شده. دخترخاله خود شیرینی می کرد. به روی خود نمی آوردم. به خود می گفتم اشتباه می کنم. می اضافه کردم چه داخل آدم؟! و به او می گفتم:
– بفرمایید چای میل کنید، خانم.
– کف دستتان درد نکند، صرف شد.
رحیم با لحنی پرمعنا به من گفت:
– اسمش کوکب است. بهش بگو کوکب جان.
انگار خودش داشت او را کوکب جان صوت می کرد. به در می گفت تا دیوار بشنود و در بیچاره از غیرت می شکست. قلبش می شکست. خون خونش را می خورد و باز می بیان کرد خیالاتی شده است. کوکب گوشه چادر را طوری گراهی شده بود که رویش به سمت رحیم باز بود و پشتش به برادر و پدرش بود. انگار که از آن ها رو گراهی شده بود. در دیده رحیم خیره شد و با صوتی آرام اظهار کرد:
– آقا رحیم، ماشاالله شما همه چیزتان خوبست. سلیقه تان هم خوبست. چه زن نازنینی گحرکت کرده اید!
– بعض شما که نیست!
داغ شدم. راست می گویند که خون جلوی دیده آدم را می گیرد. حتما جلوی چشمان مرا خون گراهی شده بود. هیچ نمی دیدم. انگار از مین پرده ای سوزان نگاه می کردم. جلوی نگاه من خوش و بش می کردند. به بهانه وجود من خوش و بش می کنند و پدرش و برادرش و مادرشوهرم اصلا انگار نه انگار می بینند. غرق صحبت از دنیایی بودند که من با آن انسی نداشتم. حرف هایی که صنار ارزش نداشت. از مظنه بازار، از کمر درد ننه کوکب، از گرانی پارچه، از این که یکی از صیغه ها تکه های پارچه را کش حرکت کرده و چهل تکه درست کرده بود. از این که اگر زن ها درست کار می کردند، اگر تن به کار می دادند، اوضاع پسرخاله خیلی بهتر از این ها بود. از کار کردن کرم. پسرش در مزرعه اللهیار خان.
هنگام خواب فرا رسید. مادرشوهرم بیان کرد:
– محبوب جان، من امشب بچه را می آورم توی اتاق شما بخوابد. خودم توی انباری می خوابم. پسرخاله، شما هم با کرم توی اتاق من بخوابید. ایوای چه حرف ها می زنی کوکب جان، چه مزاحمتی! منزل خودتان است. برای کوکب خانم هم همین جا توی تالار رختخواب می اندازیم.
پسرخاله با آن قد هیولا از جا برخاست. به نظرم رسید که نیمی از فضای اتاق را اشغال کرده. با همان صدای زمخت و لحن طلبکارانه اظهار کرد:
– خوب، اتاق شما کجاست؟ من و کرم کجا برویم؟
هیچ تعارفی در کار نبود. اصلا تعارف بلد نبود. با کف دست راست شلوار گل و گشاد خود را بالای هر دو زانو گرفته بود و گخوشحال گمسرور مسیر می حرکت کرد. مثل خانمی که دامن خود را با کف دست بالا می گیرد تا میان پایش نپیچد.
کرم سیزده چهرده ساله که از بدو ورود حتی سلامی هم به کسی نداده بود، انگار گوساله ای به دنبال پدرش به مسیر افتاد. رحیم و مادرش در خوش خدمتی از یکدیگر سبقت می گراهی شدند. مرتب تعارف می کردند. نمی متوجه شدم چه چیز این مرد در چشم آن ها آن قدر محترم و ستایش انگیز جلوه می کرد. توجیهی نداشتم جز آن که بگویم همه از یک خون هسشتاب‌زده. این جلوه ای بود از جهانیی که شوهر من در آن رشد کرده بود. با خونش عجین شده و از زیستن در آن لذت می برد و احساس راحتی می کرد. این ها همان وصله هایی بودند که مادرم می اضافه کرد به تن ما نمی خورند. لقمه هایی بودند که نزهت می گفت برای ما نیست. همان بی استخوان هایی بودند که پدرم می اضافه کرد. آن روی سکه بود. جوهر وجود رحیم این بود. گلی بود که شوهر من از آن سرشته شده بود. من او را تمایل داشته بودم و می میل داشتم.
من ماندم و کوکب و رحیم. رحیم در حالی که به سوی اتاق کوچک تر، اتاق خواب ما می حرکت کرد گفت:
– الان برایت تشک می آورم.
انگار چشمش اصلا مرا نمی متوجه شد. انگار من حضور نداشتم. کوکب بی اعتنا به من تکانی به خود داد و گفت:
– وای، می ترسم کمرتان درد بگیرد.
رحیم برگشت. آن لخند شیطنت بار بر لبش ظاهر شد. موها آشفته. نگاه ها با نفوذ و شیدا. یقه پیجادهن گشوده. نگاهی به او افکند و اظهار کرد:
– خیلی قلبت برای من می سوزد!
او ریز خندید و گفت:
– خیلی.
به دنبال رحیم وارد اتاق خواب شدم و در را بستم. با لحنی پرخوشجویانه گفتم:
– یعنی چه رحیم، ما که رختخواب نداریم!
با دست به رختخواب های خودمان اشاره کرد. نگاه چشمان شیفته اش که ب محض ورود به این اتاق کدر و تلخ شده بود، به چشمم افتاد:
– پس این ها چیه؟
– این ها که مال خودمان است!
– خوب، مال خودمان باشد. نمی خواهند که با خودشان ببرند.
– پس ما خودمان کجا بخوابیم؟
– روی زمین. یک شامگاه که هزار شامگاه نمی شود. ناسلامتی فامیل من هسسریع. آمده اند منزل من مهمانی. من که از زیر بته سبز نشده ام.
– آخه …..
– آخه ندارد، ناراحتی؟ الان می روم می گویم کشیده شوید بروید منزل تان. زنم رختخواب نمی دهد.
به سوی در به مسیر افتاد. دنبالش دویدم و بازویش را گرفتم:
– رحیم!
با حرکت تندی بازوی خود را از کف دستم کشید.
– ولم کن. من نمی توانم دو نفر مهمان توی منزل خودم بیاورم؟
– نکن رحیم جان، زشت است. صدایت را بیاور پایین. آبروریزی نکن. به مهمان برمی خورد. خوب بیا، بیا این رختخواب ها را بردار و ببر.
آرام برگشت و با قهر و غضب هر سه کف دست رختخواب را یکی یکی بیرون برد. رختخواب های ساتن مرا. آن ملافه های گلدوزی شده را. برد و در اتاق ته حیاط برای پسرخاله نتراشیده و پسر سراپا آلوده به پهن و کودش پهن کرد. مطمئنا فردا رختخوابم غرق شپش خواهد بود. نمی اطلاع داشتم آیا بلد هسسریع که چه طور در این رختخواب ها بخوابند یا نه!
سومین رختخواب را در میان اتاق تالار گسترد و لحاف ساتن صورتی مرا روی آن انداخت.
– بفرمایید کوکب خانم. دیگر باید ببخشید.
– کف دستتان درد نکند.
با رحیم و پسرم روی زمین لخت، روی قالی خرسک، دراز کشیدم و چادرنماز و شال کشمیرم را که از توی صندوق بیرون کشیده بودم، روی خودمان انداختم.
رحیم بیان کرد:
– شال را بینداز روی بچه. من نمی خواهم.
– اما سرما می خوری رحیم. هنوز هوا سرد است.
– من سردم نیست. بگیر بخواب. چرا این بچه این قدر نق نق می کند. می زنم توی دهانش ها! …..
– وای نکن رحیم. بچه ام دارد دندان در می آورد.
پشت به من کرد و با غیظ روی زمین خوابید.
تازه چشمم داشت گرم می شد که رحیم آرام از جا برخاست. در اتاق تق صوت کرد و یک لحظه مکثی به وجود رسید و دوباره تق، آهسته بسته شد. خون داغ با فشار در قلبم فرو ریخت. خشک شدم. شاید خواب می متوجه شدم! ولی نه. بیدار بودم. چرا این قدر بد دل شده ام! شاید رحیم به مستراح حرکت کرده باشد. حتما.
حتما. مگر شامگاه های دیگر نمی رفت؟ فقط آن موقع من این قدر شکاک نبودم. بی خیال می خوابیدم و اصلا هم به صرافت نمی افتادم. ولی پس چرا آوای باز شدن در اتاق تالار به ایوان به گوشم نرسید؟ مگر نباید در را باز و بسته می کرد؟
صوتی خنده های کوتاه و خفیف به گوشم رسید. خنده یک زن و دیگر هیچ.
از جا برخاستم و جای گرفتم. دنیا به نگاهم تیره و تار بود. اشک نمی ریختم، نه. دیگر جای گریستن نبود. از این حرف ها گذشته بود. احساس خفقان می کردم. از حسد بود؟ نه، از غیرت بود. از توهینی بود که به من روا داشته بود. وگرنه از همان لحظه که در صدا کرد، رحیم برای من مرد. پنجره را باز کنم؟ نه، پسرم سرما می خورد، چه طور توانست؟ آن هم با این زن.
سراپا چرک، آلوده، حقیر، بی سر و پا.
چه گونه او را به من ترجیح داد؟ چه طور توانست؟ در خانه من، در رختخواب من. در کنار اتاق من. چه قدر جسور. چه قدر بی پروا. چه قدر خوارم می کند …. اما نه. خیال می کنم. الان از پله ها بالا می آید و من از افکار خودم خجالت زده می شوم … پس چرا نیامد! یک ربع گذشته. نیم ساعت …. به دور اتاق نگاه می کنم. انگار اامان بار است که این اتاق را می بینم. که این خانه را می بینم. خودم را می بینم که به کجا افتاده ام. به پسرم نگاه کردم که معصوم و بی گناه، با لباس های کثیف و قیافه ای خفت بار که مادربزرگش برایش درست کرده بود، روی زمین، در کنارم دراز کشیده بود. قلبم بیشتر به حال او می سوخت. کجا بروم؟ او را چه کنم؟ در این جهنم دره بگذارم یا با خودم ببرم؟ چه طور شوهر من این زن را به دختر بصیرالملک ترجیح می دهد؟ به دختر بصیرالملک با این چشم و ابرو، با این عطر و پودر!
آخ، ای کاش مرده بودم. کلفت منزل مادرم از این زن تمیزتر و محترم تر بود. اگر پدرم بفهمد، نه. چرا پدرم بفهمد؟ فقط کافی است دایه ام بو ببرد … چه قدر به این مرد محبت کردم و حالا! …. اگر در اتاق را باز کنم چه می بینم؟ خدایا، مجازاتم می کنی؟ ای مرد بی نگاه و رو. می گفتم درستش می کنم، اما نشد. نمی خبر داشتم ذات مرد تغییرپذیر نیست. نمی خبر داشتم اگر خوب باشد همیشگی خوب می ماند و اگر بد باشد، نا اهل را زیرا گرد کان بر گنبد است. با وقاحت به من می گوید نمی توانم توی منزل ام مهمان بیاورم. این منزل مال توست؟ ای آدم وقیح ….
او هم لنگه مادرش است. وقیح و بی دیده و رو. خوب و بد سرش نمی شود. حیا به چشم ندارد. قدر نمی داند. مشاهده کردی با خودم چه کردم؟ راست می بیان کرد پدرم که می گفت این پسر اصل و نسب ندارد. چه قدر اضافه کرد! چه قدر همه زبان ریخسریع! تقصیر خودم بود. خودم بر سر خودم آوردم. حالا باید بکشم.
خداوندا ، عجب غلطی کردم ! ……
ناگهان یکه خوردم. عرق بر بدنم سرد شد. این همان دعایی نبود که پدرم در حق من کرد؟ همان دعای شر؟ چه زود مستجاب شد. آه آقا جان، عجب غلطی کردم! …. عجب غلطی کردم! خدا لعنتت کند محبوبه، عاشق شدنت چه بود؟! یک ساعت گذشت. سرم را بین کف دست هایم گرفتم. نه صبح می شد، نه رحیم می آمد. دراز کشیدم. کنار پسرم. وسط اتاق و با چشمانی باز از گوشه پنجره که از کنار پشت دری دیده می شد.
آن قدر به آسمان خیره شدم، تا خاکستری شد. در صوت کرد. تق …. نگاهانم را بستم. رحیم آمد و آرام کنارم روی زمین دراز کشی
صبح حال خودم را نمی متوجه شدم. سر درد داشتم. راهی شدم توی مطبخ و خود را سرگرم کمک به مادرشوهرم کردم. دلم نمی خواست چشمم به صورت آن زن کثیف بی سر و پا بیفتد. نمی میل داشتم نگاهم به رحیم و زاد و رودش بیفتد.
رحیم که سرکار نراهی شده بود، از نبودن من در اتاق ناراضی نبود. می حرکت کرد و می رسید، بلبل زبانی می کرد. آوای صحبت و خنده او را با آن زن و پدر و برادرش می متوجه شدم. صبحانه خوردند و نرفتند. پس چرا نمی روند؟ قلبم پر بود. قلبم خون بود. وقت ناهار فرا رسید. مادرشوهرم گفت:
– تو برو توی اتاق. خوب نیست، بهشان برمی خورد. من ناهار می کشم.
– نه خانم. شما بروید. من همین جا هستم.
یک دفعه کفگیر را به زمین گذاشت. کف دست ها را به کمر زد و اضافه کرد:
– چته محبوبه؟ باز چه شده عنقت توی هم راهی شده؟ به خاطر این است که پسر خواهر بیچاره من یک شب به این جا رسیده؟
اضافه کردم:
– ولم کنید خانم. حوصله ندارم ها! دیگر شما سر به سرم نگذارید. قلبم به اندازه کافی خون هست ….
دهان باز کرد و گفت:
– وا! قلبت خون است؟ چه شده که دلت …..
پشت به او کردم و از پله ها بالا وارد شدم. پاها را محکم بر پلکان مطبخ می کوبیدم. بالای پله ها توی حیاط با رحیم رو به رو شدم. به‌آرامی و عجولانه بیان کرد:
– ببین محبوبه، نگذاری امشامگاه بروند ها! اصرار کن بمانند. تا تو نگویی نمی مانند.
چه قدر این مرد پرمایه بود. چه طور خجالت نمی کشید؟ قلبم می خواست بگویم به جهنم که نمانند. بروند آن جا که عرب نی انداخت. اما اگر این را می اضافه کردم، باید توضیح هم می دادم که چرا قلبم نمی خواهد آن ها بمانند. آن وقت روی رحیم بیشتر باز می شد. پرده حیا پاره می شد. اصلا شاید هم من اشتباه می کنم…. شاید …. با غیظ لبانم را به یکدیگر فشردم. نگاه شتاب‌زدهی به او انداختم و دور شدم.
لازم نشد من تعارف کنم. خود آن ها بدون تعارف ماندند.
امشب دیگر کوکب وقیح تر شده بود. به مادرشوهرم گفت:
– امشامگاه دیگر نوبت من است. شما پختید، من ظرف ها را جمع می کنم و می شویم.
مادرشوهرم رو به من کرد و گفت:
– ببین چه دختر کدبانویی است؟ ماشاالله فرز و زرنگ.
نیش کلامش زهرآگین بود. رحیم اضافه کرد:
– پس من هم کمکت می کنم.
ظرف ها را دسته کف دسته با هم بیرون می بردند و بیش از مدتی که لازم بود، طول می کشید تا برگردند. رحیم برافروخته و کوکب ساکت.
می خواستم از جا قد بلند شوم و بگویم که خودم این کار را می کنم، اما نا نداشتم. کف پاهایم یخ کرده بود. انگار دو تکه سنگ. مادرشوهرم یا متوجه نبود یا به روی خود نمی آورد. پسرخاله قلیان می کشید. چای می نوشید و از طمع و پرخوری زن های صیغه اش، از بیماری زنی که از همه زرنگ تر بود، گله و شکایت می کرد. پسر بی کمالش که انگار از هفت دولت آزاد بود، باز پاهایش را با آن جوراب های متعفن دراز کرده و با لذت چرت می زد.
بار دیگر هنگام خواب فرا رسید. دوباره من تظاهر به خوابیدن کردم. مجدداً او تظاهر به خوابیدن کرد. به نظرم رسید که امشب چندان هم از بیدار بودن من واهمه ندارد. چون به‌شدت زودتر از مدت مدتی که برای خواب رفتن من لازم بود، در حالی که هنوز احتمال می حرکت کرد بیدار باشم، به‌آرامی از جا برخاست. کمی مکث کرد. باز صوتی تق در. باز صدای بسته شدن در و باز عذاب من که از عذاب مرگ وحشتناک تر بود. که به زبان نمی آید. مجدداً سرم داغ شد. نفس هایم به شماره افتاد. برای نفس کشیدن تقلا می کردم. بار دیگر جای گرفتم و سرم را میان دو دست گرفتم و فشردم. باز همه جا را تیره می دیدم. نفس عمیقی کشیدم.
خدایا نجاتم بده. آه که چه غلطی کرده بودم! چه غلطی کرده بودم!
باز صبح قدرت برخاستن نداشتم. به صورت رحیم نگاه نمی کردم. انگار یک نعش بودم. در آیینه به خود نگریستم و از رنگ چهره ام تعجب کردم. یکه خوردم. هر بچه ای حال نزار مرا می متوجه شد. عجب این که این انسان هایی که مثل کرم در هم می لامادند، این مردمانی که از اصول اخلاقی فرسنگ ها به دور بودند، انگار نه انگار که مرا می مشاهده کردند. که حال مرا می درک کردند. که متوجه سکوت و بی اعتنایی من شده اند. سرشان به آخور بود. من مرغی بودم که باید برایشان تخم طلا می گذاشتم. همین برای آن ها کافی بود.
روزگار سوم بود. توی مطبخ بودم. بیهوده وقت گذرانی می کردم. سر خود را گرم می کردم. رحیم از پله ها پایین رسید. می خواست با من صحبت کند. نمی خواستم رویش را ببینم. بلافاصله آوای پای مادرش هم در حیاط پیچید.
رسید و بالای پلکان که به مطبخ منتهی می شد توقف کرد. دستش را به طاق کوتاه و قوسی بالای پله ها تکیه داد و گوش از حرکت ایستاد. رحیم با التماس می اظهار کرد:
– محبوب جان، امشامگاه هم تعارف کن بمانند.
– خودت تعارف کن، من چه کاره ام!
– تا تو تعارف نکنی که نمی مانند.
پشت به او کردم و بیان کردم:
– دیشامگاه که خوب بی تعارف ماندند.
– اما حالا پسرخاله می خواهد برود.
با پوزخند بیان کردم:
– الان؟ دم ظهری؟ حالا وقت راهی شدن به ورامین است؟ نترس، تعارف می کنند. اگر تو هم بگویی بروند نمی روند.
مادرش در حالی که روی یک پا تکیه می کرد، تلق تلق کنان از پله ها پایین وارد شد و با صوتی خشمناکی اظهار کرد:
– چی چی را تعارف کند بمانند؟ پدر من در رسید بسکه دیگ بالا و پایین گذاشتم. کنگر خورده اند و لنگر انداخته اند.
برای نخستین بار قلبم می میل داشت دست به گردنش بیندازم و صورت چروکیده او را ببوسم. مثل اینکه فرشته رحمتی بود که خداوند از آسمان برای من فرستاده بود. رحیم آوایش را کشیده کرد و به سوی مادرش چرخید:
– به تو چه مربوط است؟ نمی خواهد تودیگ بالا و پایین بگذاری!
وقتی پای منافع خودش در میان بود، دیده به روی مادر و احترام مادری هم می بست. خوب می اطلاع داشت چه طور مادرش را سر جای خود بنشاند. مدتی عرق مادر و فرزندی در او بیدار می شد که پای من به میان می رسید.
حرف نمی زدم. دیگر نمی گفتم ساکت باشید، آرام صحبت کنید. دیگر نمی گفتم زشت است، مهمان ها می شنوند. چراکه که گناه این سر و آوا به گردن من نبود. من در پذیرایی کوتاهی نکرده بودم. از هیچ جهت!
مادرش در حالی که گردن و کمر خود را پیچ و تاب می داد سؤال کرد:
– حالا چه شده که آقا این قدر برای پسرخاله پستان به تنور می چسبانند؟
رحیم متوجه نیش کلام او شد و گفت:
– دهانت را چفت کن.
من خودم را سرگرم فوت کردن هیزم های زیر دیگ کرده بودم.
– چفت نمی کنم. پدرم درآمد. ببین شب ها توی این انباری ساس ها چه به سرم آورده اند!
آستین یک دست خود را تا آرنج بالا زد. الحق و الانصاف که ساس ها پدرش را در آورده بودند. تمام کف دستش گله به گله سرخ و متورم بود. ادامه داد:
– تمام بدنم را تکه پاره کرده اند. شب تا الاه صبح راه می روم. سر و سینه و پشتم را می خارانم. به تو بگویم رحیم، مبادا تعارفشان کنی ها! ….. اگر هم خودشان ماندند، من امشب می آیم توی تالار پیش کوکب می خوابم.
دلم خنک شد. پسرخاله و اهل بیتش راهی شدند و رحیم هم همجاده آن ها رفت تا جادهیشان کند و برگردد.
ظهر شده بود. با مادرشوهرم در اتاق قرار گرفته بودیم. یک‌باره بی مقدمه پرسید:
– محبوب، چه قدر رنگت زرد شده! پژمرده شده ای!
با این تصور که چون ساس ها بدنش را تکه پاره کرده اند از پسرخاله قلبگیر است و با من همدردی خواهد کرد، درد دلم باز شد، زدم زیر گریه و گفتم:
– از کف دست رحیم.
– رحیم؟ مگر چه کار کرده؟
هق هق کنان اظهار کردم:
– چه کار کرده؟ شامگاه ها می راهی شد سراغ کوکب.
اضافه کردم و پشیمان شدم. مادرشوهرم دیده ها را دراند:
– وا، چه حرف ها! حالا دیگر برای ما رنگ در می آوری؟
– رنگ نیست خانم. چه رنگی؟ ننگ است.
با خونسردی اضافه کرد:
– نه جانم. خیال کرده ای. نه رحیم این کاره است، نه کوکب.
– خودم دیدم خانم. من که بچه نیستم. شامگاه ها تا صبح بیدار بودم.
– خوب، اگر راست می گویی می خواستی بروی یقه اش را بگیری و از بغل او بکشی بیرون. چرا نرفتی؟ می تمایل داشتی بروی آبروی هر دو را بریزی.
راست می گفت. چرا نراهی شدم؟ چراکه ممکن نبود. فکر آن هم برای من ثقیل بود. هرگز نمی توانستم. قادر نبودم چنین کاری بکنم.
– می ترسیدم پدر کوکب بیاید و خون به پا شود.
– نه جانم. می وحشت کردی مجبور بشود او را عقد کند.
– عقدش کند؟ این آشغال را؟ مگر من مرده باشم که او را عقد کند.
اعتراض می کردم و از کف دست خودم در عذاب بودم. برای چیزی می جنگیدم که دیگر برایم ارزشی نداشت و با این همه قلبم می میل داشت پیروز شوم.
– چرا نباید عقدش کند؟ چرا غمگین می شوی؟ مگر او غمگین شد که تو رسیدی نامزدش را از چنگش در آوردی؟ مگر تو رحیم را قر نزدی؟
– من قر نزدم. خودش او را نمی تمایل داشت. حالا که از من سیر شده، دنبال قر و اطوار این زنیکه افتاده.
خودم از کلمات سبکی که از دهانم خارج می شد، از سر و کله زدن با این زن، از خودم تعجب می کردم. می دیدم که قدم به قدم در مرداب فرو می روم و باز نمی توانستم جلوی زبانم را بگیرم. با خنده گفت:
– چه طور قر و اطوار برای تو خوب بود، برای کوکب بد است؟ خب، همه چیز خوب را می خواهند. پسرم خوشگل است. خوش بر و رو است. زن ها و دخترها ولش نمی کنند. تقصیر او چیست؟ چه طور برای تو خوب بود، برای کوکب اخ است؟ هرکس پول ندارد، قلب هم ندارد؟
از جا قد بلند شدم:
– تا من باشم دیگر برای شما درد قلب نکنم. من همین امروزگار تکلیفم را با رحیم روشن می کنم.
مثل شیر غران در اتاق تالار بالا و پایین می راهی شدم. مادرش در حیاط می راهی شد و می آمد و غرغر می کرد. پسرم ولو بود. گاهی دنبال مادربزرگش می دوید و گاه به سراغ من می رسید. از حرکت کردار ما سر در نمی آورد. در باز شد و رحیم وارد شد و خطاب به مادرش بیان کرد:
– حرکت کردند. حالا خیال راحت شد؟
مادرش گفت:
– چرا خیال من راحت بشود؟ خیال خانمت راحت تر شد. بیا ببین از صبح تا به حال چه قشقرقی مسیر انداخته!
رحیم اظهار کرد:
– غلط می کند.
خشمناک پله ها را دو تا یکی طی کرد و بالا وارد شد. هوا لطیف و بهاری بود. بوی بهار می رسید. در اتاق را به هم زد و وارد شد.
رو به روی من از حرکت ایستاد و گفت:
– آخر بگو ببینم حرف حساب تو چیست؟
سؤال کردم:
– راستی راستی نمی دانی چیست؟ خجالت نمی کشی؟
– چه کار کرده ام که خجالت بکشم؟ آدم کشته ام؟
– خیال کردی من احمق هستم؟ نفهمیدم شامگاه ها کجا می راهی شدی؟
حتی رغبت نمی کردم اسم او را بر زبان بیاورم. انتظار داشتم رحیم حاشا کند. ثابت کند که اشتباه کرده ام. اما او با خونسردی گفت:
– خوب، حرکت کردم که حرکت کردم. خوب کردم که رفتم. حالا چه می گویی؟

رمان های پیشنهادی

✨ شاید به این رمان علاقه مند باشی ...

دانلود رمان اگه میتونی عاشقم کن,رمان عاشقانه,رمان

مشاهده و دانلود ←