#پ_۱۵
فاطی با چشمهایی که از شدت بیخوابی خمار شده بودند نگاهم کرد:
_بخدا دارم واسه یه ذره خواب هلاک میشم، وگرنه وایمیسادم با هم بریم.
بیحوصله سرم را به چهارچوب در کلاسمان تکیه دادم و اضافه کردم:
_نه بابا برو بخواب که واسه عصر سرحال باشی.
من و فاطی با این که در دو رشتهی متفاوت درس میخواندیم و بهخاطر کلاسهای فوق برنامه، گاهی زمان تعطیلیمان با هم فرق داشت، همیشگی منتظر تمام شدن کلاس یکدیگر میماندیم تا با هم به خونه برگردیم.
چون به خانه برگشتن برای ما یک پیاده روی ساده نبود؛ در راه کلی خوش میگذراندیم.
گاهی مسیرمان را چپ میکردیم سوی بازارچه برای دیدن پارچههای رنگارنگ.
گاهی میحرکت کردیم کتابفروشی دوستداشتنیمان تا ببینیم رمان جدید چه آورده؛ چرا که رمان خواندن از تفریحات قلبچسب و حالخوبکن ما بود.
گاهی هم روانه میشدیم سوی بستنی فروشی محبوبمان برای خوردنِ بستنیهای خوشمزهی «کار آقا» آن هم در حالی که از سرما سگ لرز میزدیم.
گاهی هم که بهشدت خوش به حالمان میشد و میدانستیم میتوانیم خانهی عمو را قرق خودمان کنیم، یک راست میرفتیم سمت ویدئو کلوپیِ پشت بازارچه تا یک سریال کرهای بخریم و یواشکی توی تلویزیون پذیرایی منزلی عمو ببینیم.
من و فاطی عاشق آن سریالهای شانزده قسمتیِ پر از رنگ و نور و دخترهای دلربا و لباسهای مد روزگار شده بودیم.
با آن دلدادگیهای پاک و رمانتیکشان که چشمهایمان با دیدن عاشقانههایشان برق میزد.
دقیقه ها مینشستیم روی صنقلبیهای سبز ویدئو کلوپی و آلبوم سریالهای کرهای را ورق میزدیم تا از روی عکسها حدس بزنیم کدام سریال قشنگتر است و انتخابش کنیم آن هم در حالی که هیچ از داستان سریال نمیاطلاع داشتیم.
منزلی ما که هموارهی خدا پر از آدم بود و نمیشد رویش حساب کرد؛ اما منزلی عمو شرایط بهتری داشت.
عمو که بیشتر روزگار را توی مغازهاش بود، پسرها هم که اکثرا آخر هفتهها با زن و بچه به خانهی پدری میوارد شدند.
زن عمو هم که تا عمو میراهی شد مغازه، راه خانهی خواهرش را پیش میگراهی شد و البته متأسفانه یک وقتهایی هم خواهرش راه منزلی عمو را پیش میگرفت و کاسه و کوزههایمان را در هم میشکست.
این وسط فقط میماند بیبی که دک کردنش کار حضرت فیل بود.
حالا روزهای دیگر یا خونهی همسایهها بود یا خونهی ما؛ اما تا من و فاطی به بهانهی درس خواندن خانهی عمو را پاتوق میکردیم بیبی هم سفت سرجایش میجای گرفت و پایش را از در بیرون نمیگذاشت.
همیشه نیم ساعت از وقت باارزشمان را صرف تظاهر به درس خواندن میکردیم تا بیبی خیالش راحت شود که نیت شومی در سر نداریم و در آخر حوصلهاش سر برود و با هزار شک و ترمشاهده کرد و نگاههای مشکوک به ما و تلفن از خونه بیرون برود.
از وقتی معصومه خانم برای بیبی تعریف کرده بود که دخترِ خواهر شوهرش با مزاحم تلفنی خانهشان دوست شده و بعد به قول بیبی عفتش را به باد داده، چشم و گوش بیبی شده بود نگهبان و ما دخترها و تلفنها را میپایید.
نمیدانم بی بی اگر میفهمید ما فیلمهایی میدیدیم که در آن زن و مرد همدیگر را میبوسند بیشتر آزرده میشد یا اگر میدرک کرد با یک پسر تلفنی حرف میزنیم.
که البته با توجه به منطق عجیب و متناقض خانوادهی ما بعید نبود که ااما بیشتر برآشفتهشان کند.
هر چند که مسعود همیشگی از ویدئو کلوپی دوستش چند تا چند تا سیدی فیلم خارجی میآورد و همه با هم نگاه میکردیم؛ ولی خب فیلمها همه سانسور شده بودند و در حقیقت ما تصور واضحی از واکنش خانواده به سریالهایی که میدیدیم نداشتیم؛ اما این را میاطلاع داشتیم که کمترین واکنششان تعطیل کردن این تفریح خوشایند است.
مخصوصا زن عمو که به شدت روی درس فاطی حساس بود و اگر میفهمید به جای درس خواندن مشغول فیلم متوجه شدن هستیم دمار از روزگارگار فاطی درمیآورد.
بنابراین یک سریال مشاهده کردن ساده هم برای ما تبدیل شده بود به یک راز و پنهان کاری.
#پ_۱۶
پایم را از در مدرسه بیرون نگذاشته بودم
که باران شروع به باریدن کرد؛ نم نم و ملایم.
با بوی جادوییاش که میشد آن را با قلب نفس کشید.
مسیر همیشگی خانه را عوض کردم و از کوچهی بالایی مدرسه مسیری خونه شدم تا مجبور نشوم با همکلاسیهایم هممسیر شوم.
حالا که فاطی نبود، ترجیح میدادم تنها مسیر بروم و در سکوت از بارانِ لطیف پاییزی و پیاده روی در خیابانهای رنگارنگ شهر لذت ببرم.
از خوبیهای شهر ما این بود که در آن، فصلها خودشان را به دلنشینترین شکل نشان میدادند.
مخصوصا پاییز و بهارش که طبیعت را حسابی خوش بر و رو میکردند.
به سر خیابانمان که رسیدم از همان جا منزلی آجرنمای گلستان خانم رسید توی دیدهم و باز حواسم پرتِ افتضاحِ صبحم شد.
چهرهی خندان نوهاش که در ذهنم تداعی شد
ناخودآگاه کف دستم را بالا بردم و محکم روی پیشانیام کوبیدم.
یادآوریاش هم باعث خجالتم میشد.
حالا پیش خودش چه فکری میکرد؟
میاضافه کرد: «این دختره خل و چله؟!»
اما کاش همان فکر کند خل و چل هستم
و نفهمد که آن لحظه از نگاهش هول شدم.
یعنی واقعا از عمد آن گونه نگاهم کرد یا من توهم زده بودم و آن یک نگاه بی منظور و معماما بود؟
اصلا بیخیالش! به درک.
سرم را محکم تکان دادم تا تمام این فکرها را بیرون بیندازم.
با خودم گفتم:
«حالا انگار چی شده! دارم بیخودی یه اتفاق عادی و ساده رو واسه خودم بزرگ میکنم،
به جهنم که چه فکری دربارهم میکنه،
حالا مگه کیه که مضطرب فکر و خیالش دربارهی خودم باشم؟بعدشم نوهی گلستان خانم که نمیخواد تا ابد اینجا بمونه، گلستان خانم خودش به مولین بیان کرده احتمالا برگرده پیش پدر و مادرش. شاید خدا کرد و زود برگشت و منم تا وقت حرکت کردنش دیگه ندیدمش»
همینطور تا برسم سر کوچه هی خودم را دلداری دادم و به خودم اعتمادبهنفس تزریق کردم تا بیخیال جریان صبح شوم.
و تقریبا موفق هم شده بودم که دیدن گلستان خانم و پیشنهادش هر چه رشته بودم را پنبه کرد.
داشت از مغازهی اما خان، بابای سمیه بیرون میوارد شد که همدیگر را دیدیم.
نگاهم رفت روی مشمای بی رنگ خریدش که شامل یک دوغ و یک سس قرمز میشد.
سلام و احوال پرسی کردیم و جواب سؤالش را دادم:
_بله امروزگار کلاس جبرانی داشتم دیرتر تعطیل شدم.
تبسم مهربانی زد و بیان کرد:
_پس حسابی خسته نباشی، یار غارت کجاست؟
تبسمش را با تبسم جواب دادم و اظهار کردم:
_مرسی، کلاسای فاطی روزای زوجه.
_خیس هم شدی که، چتر نمیبری مدرسه مگه؟
نگاهی به بالا انداختم، باران بند وارد شده بود.
کف دستی به مقنعهام که نم برداشته بود کشیدم و گفتم:
_آره یادم حرکت کرد؛ اما اشکال نداره بارون نم نم بود خودمم عاشق شدم زیرش قدم بزنم.
سر تکان داد و گفت:
_خستهای الان قشنگ خانم؟
بدون این که بدانم چرا جویا شده بر اساس گمان خودم اضافه کردم:
_نه اصلا، چطور؟ کاری دارید باهام؟
آن اوایل که گلستان خانم تازه به اینجا نقل مکان کرده بود زیرا با محله آشنا نبود چند باری برای کارهای کوچکی که داشت همجادهش شده بودم.
حدس زدم این بار هم یک کار این چنینی دارد؛ اما گلستان خانم به سمت در خونهاش حرکت کرد و گفت:
_پس خوب شد مشاهده کردمت، بیا بریم تو که من بالاخره این مشتلقت رو بهت بدم تا بیات نشده.
خدایا! من همین تازه دعا کرده بودم که
دیگر با او روبرو نشوم ها! دستت درد نکند.
لنگهی نیمهباز در را هل داد، داخل رفت و رو به من که همچنان سر جایم ایستاده بودم اضافه کرد:
_بفرما تو عزیزم.
باز مغزم شروع کرد به سرزنش کردن!
کاش دهان خود شیرینم را میبستم و نمیبیان کردم خسته نیستم.
سعی کردم یک بهانهای جور کنم:
_حالا وقت هست گلستان خانم
و با اشاره به مشمای توی کف دستش ادامه دادم:
_الان هم موقع نهاره مزاحمتون نمیشم.
گلستان خانم که خیال کرده بود من دچار خجالتِ ناشی از «مشتلق گراهی شدگی» شدهام اخمی کرد و اظهار کرد:
_ تعارف میکنی؟ بیا تو ببینم، مگه مشتلق تعارف برداره؟
نگاه منتظرش را که مشاهده کردم ناچار داخل شدم و باز آرزو کردم کاش حداقل نوهاش خونه نباشد.
آنقدر اعصابم خُرد شده بود که توجهی به حیاط هم نکردم.
از پله های ایوان بالا رفتیم، همین که تمایل داشت در سالن را باز کند زور آخرم را هم زدم تا بلکه از این موقعیت فرار کنم:
_میگم گلستان خانم میشه من یه وقت دیگه بیام که تنها باشین؟ یه کم معذبم.
منظورم را گرفت. کف دستگیره را پایین کشید و جوابم را داد:
_مضطرب نباش دلنشین خانم، خوابه.
بعد با قلبسوزی توضیح داد:
_بچه ام از سرِ سربازی عادت کرده پنج صبح بیدار میشه دیگه خوابش نمیبره قبل ناهار یکی دو ساعتی چرت میزنه.
توی دلم بیان کردم به درک که ساعت خوابش خراب شده و شاد و خدا را شکر گویان داخل شدم.
گلستان خانم رفت طرف جادهروی پشتِ سالن که میخبر داشتم آشپزخانه آنجاست و من بلاتکلیف وسط سالن نشیمن ایستادم.
بهشدت زود از آشپزخونه بیرون رسید. شال و پالتویش را مرتب روی کف دسته ی مبل گذاشت و بعد کنار صندوقچهی بزرگ گوشهی نشیمن قرار گرفت و اشاره کرد من هم کنارش بنشینم.
_هزار بار به فرشته اضافه کردم این صندوقو بذاریم تو اتاق، نمیذاره که. آخه صندوق لباس مگه جاش وسط سالن خونهس؟ چه میدونم میگه الان دکور اینجوری مده.
دو زانو روی قالیچهی زیر صندوقچه جای گرفتم و اظهار کردم:
_ راست میگن، بسیار قشنگه این صندوق.
در صندوق را تا آخر باز کرد و اهرمهای کوچک دو گوشهی صندوقچه را تنظیم کرد تا درش پایین نیفتد.
نگاهم روی پارچهها و لباسهای زیبا توی صندوقچه چرخ خورد، انگار یکی با کمال وسواس و سلیقه انتخابشان کرده و کنار هم چیده بودشان.
همانطور که بین ردیف پارچهها دنبال چیزی میگشت گفت:
_بعضی از اینا عمرشون بیشتر از بیست ساله. این صندوق رو از خونه ی پدریم دارم؛ ازدواج هم که کردم با خودم بردم خونهی شوهرم. اولش مال مادرم بود، بچه که بودم اینقدر اشک ریختم و بهونهشو گحرکت کردم که مادرم بخشیدش بهم. از همون ده دوازده سالگی عاشق لباس و پارچه بودم، هی دوست داشتم جمع کنم بذارم تو این صندوقچه. هر از گاهی هم ازشون هدیه میدم به بقیه یا برای خودم میدوزم ولی هیچ وقت نمیذارم جاشون خالی بمونه. هر دفعه که چند تا ازش برمیدارم اینقدر میگردم تا دلنشینترشو پیدا کنم بذارم جاشون.
محو متوجه شدن حرفهایش بیان کردم:
_چه قشنگ! پس یه داستان جالب پشت این صندوقه.
سر تکان داد:
_پشت هر کدوم از وسایل این خونه یه قصهس برای همینه که دوست ندارم با این وسیلههای جمتوجه شد عوضشون کنم.
به نیم رخش خیره شدم.
با این که رد پای سنش روی صورتش نقش بسته و چین و چروکهایش کم نبودند اما نگاهش سرخوشاب و چهرهاش هنوز هم زیبا بود و تصور این که در جوانی دختر قلبربایی بوده سخت نبود.
کف دست کرد یک پارچه ی مخمل سبز با گلهای ریزِ قرمز و مشکی از بین پارچهها بیرون کشید و به کف دست من داد.
خدای من! چقدر زیبا بود!
دستم را آرام روی پارچه کشیدم؛ چقدر نرم بود، هم نرم و هم نازک و سبک.
از آن مخملهای ضخیم نبود، بهاری بود.
نگاهم کرد و جویا شد:
_دوستش داری؟
_بله، بسیار ملوسه
_اینو فرانکم چهار سال پیش از ایتالیا برام آورد، فرصتی نشد بدوزمش برای خودم، که چه بهتر، قسمت تو شد.
با نهایت قدردانی از هدیهاش، تشکر مفصلی کردم؛ هر چند که دلم از چند دقیقه پیش راهی شده بود پی آن بافت خوشرنگِ گوشهی صندوقچه.
تبسم زنان جواب تشکراتم را داد و بعد گفت:
_خب این مشتلقی بود که خودم برات در نظر گرفته بودم؛ حالا خودت به عنوان هدیه یه چیز دیگه از این صندوق انتخاب کن.
هول زده خودم را عقب کشیدم و بلند بیان کردم:
_نـــــــه! همین کافیه.
در واقع یک لحظه هراسیدم که نکند نگاهم را روی آن ژاکت قرمز متوجه شده باشد.
به واکنشم خندید کف دستش را روی دستم گذاشت و بیان کرد:
_تو این چند ماه که من اومدم اینجا تو بسیار بهم کمک کردی، دوست دارم برای جبران یه هدیه ناقابل بهت بدم.
اما من کمک خاصی نکرده بودم.
فقط یک بار همان اوایل رسیدنش، به نیتی که از خدا پنهان نبود ولی از گلستان خانم پنهان بود، سر خود از آش دوغی که مادر پخته بود یک کاسه تا لبه پر کرده و برده بودم برایش که یعنی مثلا منزل نو مبارک و خوش وارد شدی به محلهی ما و آنقدر از مهربانی و شخصیتش در همان برخورد اول خوشم وارد شده بود که پیشنهاد داده بودم فردا بیایید و در نذری معصومه خانم که در واقع دورهمی خانمهای محله بود با همسایهها آشنا شود.
البته همان لحظه از پیشنهادم پشیمان شدم و اندیشیدم شاید از این جور جمعها خوشش نیاید؛ ولی گلستان خانم با روی خوش از پیشنهادم استقبال کرد و گفت خود معصومه خانم پریروزگار آمده و از او دعوت کرده.
از گوش دادن این حرف تعجب نکرده بودم؛
چرا که میاطلاع داشتم در محلهی ما همسایهی جمشاهده کرد حکم غنیمت را داشته و شناختن و سر درآوردن از جیک و پوک حیاتاش یک جور تفریح و رقابت سالم بین همسایهها محسوب میشود!
یک بار هم توی مغازهی اما خان متوجه شده بودمش
که داشت از سمیه سراغ ترشی لیته را میگراهی شد و سمیه گفته بود تمام شده.
آرام جوری که سمیه نشنود به گلستان خانم اظهار کرده بودم که تاجی خانم، همسایهی کوچه روبرویی ترشی لیته میفروشد.
از وقتی تاجی خانم بساط ترشی فروشی گذاشته بود ولیخان و خانوادهاش به خونش تشنه شده بودند و حتی یک بار سر همین موضوع دعوای بزرگی بین دو خانواده رخ داده بود که البته بیشتر شامگاهیه فیلم طنز بود و من و فاطی تا توانسته بودیم یواشکی خندیده بودیم.
آن روز خودم راهی شده بودم و برای گلستان خانم که برادرش مهمانش بود و از قضا عاشق لیته بود یک کیلو ترشی از تاجی خانم خریده بودم؛
اما هر چه گلستان خانم اصرار کرده بود رویم نشده بود پولش را بگیرم.
یک بار هم، با هم حرکت کرده بودیم کلید سازی سر میدان تا از روی کلید خانهاش برای بچههایش کلید یدکی بزند.
بعد از آن هم خودش دیگر همه جا را بلد شده بود و من کاراییام را از کف دست داده بودم!
ولی خدا را شکر در آخرین تیر، ملیحه را به عنوان خیاطی زِبَرکف دست به او معرفی کرده و پایش را به خانهمان باز کرده بودم تا زنجیرِ دوستیِ نامتعارفمان پاره نشود.
و وقتی فاطی از سفر یک ماههی تابستانه به روستای مادریاش برگشته و دیده بود
من با صاحبِ خونهی محبوبمان جیجی باجی شدهام نزدیک بود کلهام را بکند.
آخر هم پنهان از دیده من از شگرد خودم استفاده کرده و با یک کاسه آش به متوجه شدن گلستان خانم یا بهتر بگویم به دیدن خانهاش حرکت کرده بود.
بعد هم یک راست وارد شده بود و برایم جریان را تعریف کرده بود.
من هم تا یک هفتهی تمام سرش غر میزدم که لابد گلستان خانم دیگر منظور مرا از آن کاسهی آش دوغ فهمیده و آبرویم به فنا رفته است.
گلستان خانم یک پارچهی حریر از بین پارچههای ردیف اول بیرون کشید و نشانم داد:
_این چطوره؟ دو قواره بود؛ یه قواره شو دادم دختر فرشته؛ تقریبا هم سن خودته. باهاش از این پیجادهنای مدل جمتوجه شد دوخته خیلی دلنشین شده به تنش؛ تو هم بده ملیحه یکی برات بدوزه.
معذب سر جایم تکان خوردم:
_من که کار خاصی براتون نکردم آخه؛ دستتون درد نکنه ولی نمیتونم قبول کنم.
اخمی ساختگی کرد و گفت:
_آدم مگه هدیه رو رد میکنه؟
دو دل شده بودم؛ واقعا رویم نمیشد پارچهی دومی را قبول کنم ولی مضطرب بودم امتناع کردنم حرکت کردار بی ادبانه ای به حساب بیاید.
پارچه را سر جایش گذاشت و اضافه کرد:
_اگه این رو دوست نداری خودت هر چی میخوای انتخاب کن.
دستپاچه گفتم:
_نه این چه حرفیه! اتفاقا خیلی زیباه اما آخه…
و سکوت کردم.
گلستان خانم که مشاهده کرد آبی از من گرم نمیشود خودش کف دست کرد یک شالگردن پشمی قهوهای و همان بافت سرخ رنگ را بیرون آورد و گفت:
_این دو تا چی؟چطورن؟ برای این فصل هم مناسبن.
بعد تای هر دو را باز کرد تا بهتر ببینمشان
و قلب من افتاد کف آن ژاکت گَــل و گخوشحال خوشرنگ.
خجالت زده به طرّه موی بیرون وارد شده از مقنعهام کف دست کشیدم و اضافه کردم:
_ بله بهشدت قشنگن.
دوباره تایشان کرد و گذاشتشان روی پایم.
_باشه پس همین دو تا رو بردار.
و تا میل داشت در صندوق را ببند شتاب زده شال را توی صندوق گذاشتم و اظهار کردم:
_ نه دیگه یکیشو برمیدارم.
گلستان خانم با آوای کشیده به حرکتم لبخند زد.
خودمم از حرکت عجولانهام خنده ام گرفته بود.
در صندوق را بست، از جایش بلند شد، سمت اتاقی حرکت کرد و گفت:
_وایسا برات یه پاکت بیارم بذاریشون داخلش.
اگه این رمانو دوس داشتی پس لایکو بزن