کیفم را از اتاق برداشته و بیرون میروم. کنار یک رانای سیاه رنگ توقف کرده و مرا نگاه میکند.
_بشین این ور، من میرونم
سوئیچ را از کف دستش میگیرم و پشت فرمان مینشینم. در فضای ماشینش یک عطر بهشدت ملایم و گرم موج میزند.
از خودش هیچوقت بوی ادکلن به مشامم نرسیده و انگار به خاطر مشکل دلیاش استفاده نمیکند. اما ماشینش خیلی تمیز و خوشامگاهو است. کف دستش را که روی کیف چرم قهوهایاش گذاشته نگاه میکنم. کف دستهای قشنگِ سفید و تمیزی دارد با ناخنهای مرتب. معلوم است در کل عمرش کار سختی انجام نداده و چیزی سنگینتر از سهتار جابجا نکرده است.
یک دستش را روی پیشانیاش گذاشته و با ناراحتی بیرون را نگاه میکند.
در حال حرکت میپرسم
_مادربزرگت مریض بود؟
_آره، دلش
میاندیشم که شاید مشکل دلی در خانوادهاش ژنتیکی است. آهی میکشد و میگوید
_دو بار سکته کرده بود. میدونستیم این بار دووم نمیاره
دست به چشمهایش میکشد و به گمانم اشکهایش را پاک میکند.
_تسلیت میگم، بهشدت ناراحت شدم واقعا
سرش را به عنوان تشکر تکان میدهد و میگوید
_ممنون که اومدی. این محبتت رو هیچوقت فراموش نمیکنم
لبخند تلخی میزنم و جوابی نمیدهم. خودم هنوز در بُهتِ کاری هستم که کردهام و برای خودم هم نمیتوانم توجیهش کنم.
به خانهشان که میرسیم میگوید
_لطفا بیا داخل، قرصامو بخورم حالم بهتر میشه خودم برت میگردونم آموزشگاه تا ماشینت رو برداری
نمیخواهم وارد خونه شوم اما همان لحظه زنی میانسال و گریان مقابل منزل رسیده و ولین را در آغوش میگیرد. عمه خطابش میکند و میفهمم که مادربزرگ پدریاش بوده است.
فرصتی برای مخالفتم نمیماند و حس میکنم زمان مناسبی برای نه گفتن و حواسش را پرت کردن نیست.
پشت سرشان وارد حیاط میشوم. برگهای زرد و نارنجی روی زمین بیشتر شدهاند و فکر میکنم که این حیاط شامگاهیه یک شعر است.
کفشهایم در برگها فرو میرود، از بس که زیاد هستند و جارو نشدهاند. دلم میخواهد همینجا بمانم و از منظره لذت ببرم ولی آوای گریهی دو زن دیگر از داخل خانه مجبورم میکند برای رعایت ادب وارد شوم.
ولین پریشان است و مادرش در حال گریه به استقبال او میآید و با دلواپسی نگاهش کرده میگوید
_حالت خوبه مادر؟ نباید پشت تلفن بهت میبیان کردم، تا برسی مُردم از نگرانی
بازوی مادرش را لمس میکند و با اشاره به من میگوید
_همکارم زحمت کشید همجادهم اومد
مادرش را خوب به خاطر دارم. زنی که در بیمارستان دائم دلواپس و مضطرب بود. نمیدانم او هم مرا به خاطر دارد یا نه.
ولی وقتی جلو میآید و مانند کسی که برای اامان بار مرا میبیند نگاهم کرده و برای همراهی با پسرش بسیار گرم و قدردان تشکر میکند، میفهمم که مرا نشناخته است.
ولین سمت دو مردی که در صدر مجلس روی مبل سهنفره قرار گرفتهاند میرود و بغلشان کرده تسلیت میگوید.
به نظر یکی پدرش و دیگری عمویش است.
در حالیکه کف دستانش را به چشمهای خیس و ابروهایش میکشد میگوید
_بردنش؟
آنکه جوانتر است و به ولین شبیهتر، میگوید
_آره بابا، دکتر اومد گواهی فوت نوشت. مادرت تمایل داشت قبل از اومدن تو ببرنش
_سکته بود؟
پدرش غمگین سری تکان میدهد و امان کف دستش را روی دیدهانش گذاشته بیصدا گریه میکند.
سمتشان رفته و به آن دو مرد تسلیت میگویم.
_ممنونم دخترم، بفرمایین بشینین زحمت کشیدین
کمی بعد خانهشان شلوغتر میشود و کل فامیل که خبر را شنیدهاند کف دسته دسته میآیند.
تحمل آنهمه آدم و شلوغی را ندارم اما مجبورم کمی بمانم و تحمل کنم.
خوشامگاهختانه عمهها و دخترانی که به نظرم نوهها هسشتابزده آرام گریه میکنند و اهل شیون و فریاد نیستند.
مردها در مورد کارهای تشییع و مراسم و اینکه هر کسی چه کاری را به عهده بگیرد حرف میزنند و زنها از اینکه چطور حال مادربزرگ بد شد و در عرض چند دقیقه بهشدت راحت جان داد.
دو دختر جوان با لباس مشکی چای تعارف میکنند و عمو با صدای قد بلند درخواست فاتحه برای مرحومه میکند.
بعد از فاتحهی مادربزرگ، مادر ولین اسم پدربزرگ و عموی امان را که گویا در جوانی فوت کرده میبرد و همان مرد برای شادی روح آنها هم از جمع فاتحه میخواهد.
بعد از صلواتِ پایانی مادر ولین رو به آن مرد میگوید
_فاتحه برای آرش خانداداش
مرد با آوای بلند میگوید
_برای سرخوشی روح آرش میلانی فااااتحه معالصلوات
از متوجه شدن اسم آرش، دلم میلرزد و اشکهایم بیمهابا جاری میشوند. جمع با تاسف و آزردهی مشغول فاتحه خواندن هسشتابزده و در پایان هر کسی چیزی میگوید
_خدا رحمتش کنه، به مادرش صبر بده
_نور و رحمت بهش بباره، بچهمونو نجات داد
انگار در این خانه و فامیل همه آرش را میشناسند و برایشان عزیز است.
نگاهم به نگاه ولین گره میخورد که از چند مبل آن طرفتر خیره به من است. اشکهایم را پاک میکنم و مادرش که کنارم نشسته میگوید
_بعضی آدما میرن اما از خودشون زیستن به جا میذارن. آرش خدا بیامرز یه جوونی بود که اهدای عضو کرد، جون امانِ من و دو نفر دیگه رو نجات داد
این زن نمیداند جوانی که در موردش به من میگوید آرشِ من بود.
اشکهایش را پاک میکند و رو به زن جوانی که گریه میکند میگوید
_خدا به توام صبر بده نگین جان، روح فرشته کوچولوت شاد باشه
گریهی زن جوان بیشتر میشود و با حرکت سر تشکر میکند.
رو به من بهآرامی و با گریه میگوید
_مرگ بچه سختترین چیز دنیاست. خدا نصیب هیچ مادری نکنه
آه بچهام… طفلکم، پسرکم… حس میکنم دلم را در منگنه گذاشته و فشار میدهند. میل گریه و فریاد دارم اما میان این غریبهها ممکن نیست. باید بروم. غمی که با نثار فاتحهی آرش و تلنگر مرگ بچهام روحم را در بر گراهی شده خیلی سنگین است و نمیتوانم در این فضا به دوش بکشمش.
دندانهایم را به هم میفشارم، ناخنهایم را کف دستم فرو میکنم و مسگرهای بازارِ سرم، شروع به کوبیدن مسها کردهاند. قبل از هجوم کلاغها باید به حیاط بروم.
برخاسته بار دیگر به خانم معینفر و عمهها که از پشت پردهی اشکهایشان کنجکاوانه نگاهم میکنند، سرسری تسلیت میگویم و اجازهی مرخصی میخواهم.
مادرش میخواهد بدرقهام کند اما امان نزدیک میآید و میگوید خودش با من خواهد وارد شد.
از همان فاصله از آقایان هم خداحافظی میکنم و سمت حیاط میروم.
به این حیاط نیاز داشتم. اوایل آذر است و هوا سرد. بادی که میوزد برگها را پخش میکند و آوایش روح خستهام را نوازش میکند. نفس عمیقی میکشم تا طبق آموزشهای روانپزشک اندوهم را مهار کنم.
چند لحظه با چشم بسته وسط حیاط زیر درختی میایستم.
وقتی دیده باز میکنم ولین را میبینم که نگاهم میکند.
_وایسادی زیر درخت محبوب من
قلب آرش در دو قدمیام، همینجاست و چقدر نیاز دارم سرم را روی سینهی این پسر رنگپریده اما استوار از حرکت ایستاده بگذارم و از قلبِ آشنا و محرم و مرهمِ آرش آرامش بگیرم.
سر کشیده کرده به درخت نگاه میکنم.
_درخت چیه؟
_درخت گیلاس
گیلاس، زیباترین درخت است زمانی که به شکوفه بنشیند. درخت محبوب من هم هست، اما نمیخواهم دم از علایق مشترک با او بزنم.
امروزگار بیشتر از حد لازم از مرزهایم گذشته و به او نزدیک شدهام.
_من باید برم. غم آخرت باشه
_ممنون. بریم برسونمت
_نه خودم با آژانس میرم
_نمیشه، میبرمت. حالم خوبه
مقابلش میایستم و میگویم
_دوست دارم خودم برم. یکم تنها باشم
پرندههایی که از بالای سرمان پر میکشند را خیره شده میگوید
_ناراحت شدی سرِ فاتحهی آرش
_اتفاقاً از اینکه قدردان هستین و فراموشش نکردین خوشحال شدم
_مگه میشه فراموشش کرد؟ مادرم سالی دو بار براش خیرات میده. یکی روزگار تولد من، یکی روزگار فوت آرش
حس خوبی به او و خانوادهاش در وجودم جمع میشود. مثل پیوستن ذرات جیوه.
برگهایی را که با کفشم به هم میزنم نگاه میکند و میگوید
_اگه کسی بهت مثلا ماشین یا خونه هدیه بده فراموشش میکنی؟ نه. آرش میلانی به من حیات هدیه داد
بغض گلویم را میفشارد و کمکم دارد نظرم به اینکه دل آرش را به او دادیم عوض میشود. آن موقع حالش به قدری وخیم و علائم حیاتیاش ضعیف بود که اگر پیوند دل انجام نمیشد قطعاً چند ساعت بعد میمرد. چه خوب که آقا و خانم میلانی به حرف من گوش نکردند و وصیت آرش را مبنی بر اهدای اعضایش انجام دادند.
*************
دو روزگاری که به آموزشگاه حرکت کردهام، امان نیامده و خانم رئوف میگوید سه روزگار بعد خواهد رسید. نوای سهتار از میان صداهای انواعِ آلات موسیقی در فضای آموزشگاه کم شده و گوشهایم ناخودآگاه جستجویش میکند.
مشغول صحبت با خانم رئوف هستیم که امان زنگ میزند. جواب میدهم. صوتیش مثل همیشه نیست. انگار رگهای از خشم دارد.
_سلام. آموزشگاهی؟
_سلام. بله
_ببین پرنا با یه تویوتای شاسیقد بلند اومده دم خونهی ما. دو تا از دوستاش هم باهاشن. اومدن برای تسلیت مثلا احمقها
تویوتا کراس ماشین برادرم است و از اینکه پرنا ماشین پدرش را برداشته خشکم میزند.
_خدای من. دخترهی بیعقل. نگهش دار زنگ بزنم مادرش بیاد دنبالش
_دعواشون کردم کز کردن یه گوشه پیش مادرم
تند شماره لادن را میگیرم و وقتی قضیه را میگویم شوکه میشود.
_خدا مرگم بده. این بچه منو میکشه آخرش. فرید مریضه خوابیده. اینم یواشکی سوئیچو برداشته راهی شده
_لوکیشن میفرستم برات زود برو دنبالش
خانم رئوف جریان را میپرسد و وقتی تعریف میکنم سر تکان داده میگوید
_نسل جمتوجه شد غیر قابل کنترله. پسر منم کارهایی میکنه که من و پدرش نمیدونیم برخورد مناسب باهاش چیه
متاسف سری تکان داده میگویم
_آقای معینفر حق داشت خشمگین باشه. برای یه دختربچه ۱۴ ساله رانندگی بسیار خطرناکه
_خدا خیرش بده که بهت خبر داد
_واقعا
میدانم که پرنا به خاطر جلب توجه ولین با ماشین گرانقیمتشان به خانهی آنها راهی شده. اما نتیجهی عکس گرفته و استادش به جای جذب شدن دعوایش کرده.
این را به خانم رئوف نمیگویم زیرا نمیخواهم برادرزادهام را خراب کنم. ولی انگار خودش از علاقهی پرنا خبر دارد که میگوید
_توی سن بلوغ احساسات غیرمنطقی دارن اما خوشبختانه استادشون بلده چطور باهاشون حرکت کردار کنه. ولین معینفر یکی از قابلاعتمادترین آدمهاییه که میشناسم. بین اینهمه دختر جورواجور همیشگی جدی و سرسنگین بوده. بهشدت قابل احترامه برام. برعکسِ فلانی
با گوشه دیده اشارهای به اتاق مدیریت میکند و من که منظورش را میدانم تایید میکنم.
موقع خروج از آموزشگاه سردرد و حس ناآرامی دارم. دلم میخواهد سر خاک آرش بروم ولی پنجشنبه است و ممکن است با آقا و خانم میلانی روبهرو شوم. قلبِ مشاهده کردنشان را ندارم.
در مسیر خونه در حال راندن هستم که پشیمان شده و از دور برگردان دور زده سمت بهشت زهرا میروم. دلتنگ صحبت با آرش هستم و اگر پدر و مادرش آنجا باشند صبر میکنم تا بروند.
وقتی به قطعهی مزار آرش میرسم از اینکه دقیقا همان که فکر میکردم شد و پدر و مادرش آنجا هستند پوفی میکشم و در صنقلبی فرو میروم تا دیده نشوم.
متوجه شدن اشکهای مادرش دلم را به درد میآورد و به یاد میآورم که این مادر و پسر چه رابطهی عاشقانهای داشتند و آرش همواره با محبت بغلش میکرد و نازش را میکشید.
بغضی که رها نمیکنمش تا ببارد، باعث سردردِ شدیدم میشود. مسگرها شروع به کار کردهاند و کلاغها بالای سرم هیاهو.
نشخوار فکری هم دوباره به ذهنم هجوم میآورد. چرا باید آرش در جوانی میمرد؟ چرا باید مادرش این غم سنگین را تحمل کند؟ چرا اینطور شد؟ چرا؟ چرا؟
باز هم حالتهای زجرآوری که چند روزگاری بود نداشتم بروز کرده. کمی روی صنقلبی جابهجا میشوم و دیدنِ کسی که سمت قبر آرش میرود دیدههایم را گرد میکند.
امان است. سوی آنها میرود. با آقای میلانی کف دست داده روبوسی میکنند. و بعد سمت خانم میلانی که کنار سنگ آرش روی صندلی تاشو جای گرفته میرود. خم میشود کف دستش را میگیرد و زنِ بیچاره قد بلند شده بغلش میکند.
ثانیههای طولانی ولین را در آغوشش سفت نگه میدارد. بغضم میترکد و داخل ماشین هایهای گریه میکنم. خوب میدانم دارد سعی میکند تپشهای دل آرش را از سینهی ولین حس کند.
چیزی که من آرزو میکردم انجامش بدهم ولی نتوانستم و او در مقام مادر میتواند.
سرم را روی فرمان گذاشته، دهانم را به آستینهای پالتوام میفشارم تا مبادا آوای گریهام را بشنوند.
تابلوی به شدت غمانگیزی است و اگر روح آرش الان اینجا باشد او هم دارد گریه میکند. هم برای مادرش هم برای من.
اگه این رمانو دوس داشتی پس لایکو بزن