بغض مثل یک گلولهی سربی در گلویم گیر کرد. قلبم میخواست فریاد بزنم که من دارم برای این حیات میجنگم، که نمیخواهم سربار کسی باشم.
ولی میاطلاع داشتم هر حرفی بزنم، فقط اوضاع را بدتر میکند.
فقط سرم را پایین انداختم و اظهار کردم: «شرمنده خاله. تکرار نمیشه.»
و بدون اینکه به شام دست بزنم، به اتاقم پناه بردم. در را که بستم، به دیوار تکیه دادم و اشکهایی که تمام روزگار پشت پلکهایم حبس شده بودند، سرازیر شدند. روی تخت دراز کشیدم و به سقف خیره شدم.
«خدایا،» زمزمه کردم، «چقدر این مسیر سخت و طولانیه؟ کی تموم میشه؟»
***
هفتهی اول کاریام در کافهی کتاب «واژه» مثل یک رویای شیرین ولی گذرا بود.
هر روزگار ساعت چهار بعدازظهر، کیفم را روی دوشم میانداختم و با اشتیاقی که ماهها فراموشش کرده بودم، به سمت خیابان انقلاب راه میافتادم.
آنجا، پشت پیشخوان چوبی قدیمی، من دیگر «جیرانِ یتیم و سربار» نبودم؛ من فقط جیران بودم.
دختری که یاد گحرکت کرده بود چطور بخار شیر را برای لاته تنظیم کند، چطور کتابهای شعر را مرتب کند و چطور با تبسمی کوچک به مشتریها خوشوارد شد بگوید.
حتی خانم کمالی هم مثل یک مادر قلبسوز مراقبم بود.
ولی وقتی ساعت نه شامگاه، خسته اما با دلی کمی ملایمتر به خانه برمیگشتم، بار دیگر به دنیای سرد و بیروح خودم پرتاب میشدم.
آن شامگاه، وقتی از در وارد شدم، فضای خونه به طرز عجیبی متفاوت بود.
بوی عطر گرانقیمت و آوای بلند موزیک از طبقهی بالا به گوش میرسید.
در سالن پذیرایی، خاله هدیه با تلفن حرف میزد و آوایش آنقدر بلند و پر از هیجان کاذب بود که نیازی به فریاد زدن نداشت.
«بله نیلوفر جانم! قربونت برم من. بله بله، حتماً. ما همه بیصبرانه منتظریم. خوشحالی که از ذوق داره دیوونه میشه. میلاد جان هم که ماشالله، دکترِ جراح قلب شدن، افتخار همهی فامیله. آره، فرودگاه ولیم، حتماً میایم دنبالتون. مضطرب نباش، همه چی مهیاست.»
وقتی خاله هدیه تلفن را قطع کرد و مرا دید که با کیف در کف دست ایستادهام، اخم کرد. انگار حضور من، آن لحظهی باشکوه او را خدشهدار کرده بود.
«چرا اینقدر دیر کردی؟ باز هم ولچرخی؟»
آرام اظهار کردم: «نه خاله، شیفت کاریام تموم شد. یه کم هم ترافیک بود.»
سرخوشی درست در همان لحظه از پلهها پایین آمد. با هیجان به سمت هدیه دوید و بیان کرد: «مولین! واقعاً دارن میان؟ خاله نیلوفر و میلاد؟»
خاله هدیه با تبسمی که تمام چین و چروکهای صورتش را پر از غرور میکرد، بیان کرد: «آره دختر گلم. خالت میاظهار کرد میلاد جونم تخصصش رو تموم کرده و قراره اینجا یه کلینیک بزنه. خدا رو شکر که پسرمون اینقدر موفق شده.»
شادی جیغ کوتاهی کشید و شروع کرد به بالا و پایین پریدن. « اتفاقا عکسای جمشاهده کردشو تو اینستاگرام می مشاهده کردم، وای که چقدر جذاب شده میلاد.»
من در گوشهی سالن ایستاده بودم و احساس میکردم نامرئی شدهام. حرفهایشان مثل نیش زنبور به گوشم میرسید.
شادی بهیکباره متوجه حضور من شد. چرخید و با نگاهی تحقیرآمیز گفت: «تو چرا مثل مجسمه اونجا وایسادی؟ مگه نمیبینی خونه به هم ریختهست؟ باید برای استقبال از خاله نیلوفر و میلاد همه جا برق بزنه. از فردا تو مسئول تمیز کردن کف دستشویی مهمان و گردگیری طبقهی بالا هستی. اگه یه ذره گرد و خاک ببینم، قسم میخورم از این خونه پرتت میکنم بیرون.»
دلم فشرده شد، اما این بار به جای ترس، نوعی خشم سرد در وجودم جوانه زد. آنها فکر میکردند من یک تکه اثاثیهی بیجان هستم که میتوانند هر طور میخواهند جابهجایش کنند.
با آوایی که سعی میکردم لرزشش را پنهان کنم، بیان کردم: «باشه. انجام میدم.»
و بدون اینکه منتظر جواب دیگری بمانم، به سمت اتاقم حرکت کردم. وقتی در را بستم و به پشت آن تکیه دادم، نفس عمیقی کشیدم. به میز تحریر کوچکم چشم دوختم. کتابهای درسیام مرتب چیده شده بودند و عکس خانوادهام در وسط آنها لبخند میزد.
کنار عکس، یک دفترچهی کوچک گذاشتم. شروع کردم به نوشتن. نه برای کسی، فقط برای خودم.
خونه بوی آشفتگی و عطر شتابزده گلهای مریم میداد.
خاله هدیه از صبح مثل زنبوری که کندویش را به هم ریخته باشند، این طرف و آن طرف میدوید
مبلها جابهجا شده بودند، پردههای جمشاهده کردی که بوی نو بودن میدادند نصب شده بودند و بوی قرمهسبزی جاافتاده از آشپزخانه به مشام میرسید؛ غذایی که میدانستم فقط به افتخار مهمانهای ویژه پخته شده است.
من در گوشهای از آشپزخونه توقف کرده بودم و با یک کف دستمال تمیز، سینی چای و شیرینیهای خامهای را مرتب میکردم.
مسروری با یک پیجادهن ماکسی صورتیرنگ که انگار برای همین روزگار دوخته شده بود، جلوی آینهی قدی جادهرو میچرخید.
موهایش را با فرهای درشت و براق درست کرده بود و رژ لبی به رنگ گیلاس به لب زده بود.
«مولین! این لباسه دلنشینه؟ بهشدت خوبه نه؟ میلاد حتماً خوشش میاد.» سرخوشی با هیجان جویا شد.
خاله هدیه در حالی که یقهی لباس خودش را صاف میکرد، با لبخندی رضایتبخش اضافه کرد: «عالیه دخترم. مثل ماه شدی.»
سپس چرخید و نگاهش مثل یک شلاق به سمت من برگشت. «جیران! اون سینی رو بذار روی میز عسلی و بهسرعت برو تو اتاق خودت. تا وقتی من آوات نکردم، حق نداری بیای بیرون. میفهمی؟ نمیخوام آبروی ما رو جلوی خواهرم ببری.»
سرم را پایین انداختم و با صوتیی که سعی میکردم بیحس باشد، بیان کردم: «دیده خاله.»
سینی را با دقت روی میز چیدم. دستهایم کمی میلرزید. میل داشتم به سمت پلهها بروم که صوتی بوق ماشین از بیرون گوش داده شد.
«اومدن! اومدن!» شادی جیغ کشید و به سمت در دوید.
من بهسرعت خودم را در سایهی دیوار راهرو پنهان کردم. در باز شد و آوای جیغ و بوس و بغلهای اغراقآمیز خاله هدیه و زن دیگری فضا را پر کرد.
«نیلوفر جانم! قربونت برم»
آوای زن دوم، ملایمتر و باوقارتر بود: «سلام هدیه جان. دلم برات تنگ شده بود. وای شادی چقدر بزرگ شدی ماشالله به این زیبایی.»
سپس سکوتی کوتاه حکمفرما شد و صدای مردانهای عمیق، آهسته و کمی خسته شنیده شد: «سلام خاله هدیه.»
قلبم مثل سیر و سرکه جوشید. بدون اینکه بخواهم، سرم را کمی از پشت دیوار بیرون آوردم تا نگاهش کنم.
میلاد، پشت سر مادرش از حرکت ایستاده بود. قد قد بلند، با شانههایی پهن که در یک کت تک سرمهای خوشدوخت به خوبی خودنمایی میکرد.
موهایش کمی بلندتر از حد معمول مردانه بود و به شکلی نامرتب ولی دلپذیر روی پیشانیاش ریخته بود.
ولی چیزی که بیش از همه توجهم را جلب کرد، دیدهانش بود.
عمو مجتبی هم با لبخندی رسمی وارد شد و آنها را به سالن پذیرایی هدایت کرد.
من هم فرصت را غنیمت شمردم و آرام به سمت پلهها خزیدم. ولی درست در همان لحظهای که پایم را روی اامان پله گذاشتم، صدای نیلوفر خواهر هدیه را متوجه شدم: «این دختر کیه هدیه جان؟ همون دختر برادر آقا مجتبی که اظهار کردی؟»
خاموشی سنگینی سالن را فرا گرفت.
خاله هدیه با آوایی که سعی میکرد بیتفاوت باشد، ولی رگههایی از شرمندگی و خشم در آن موج میزد، بیان کرد: «آره… جیران جان.خب، بعد از اون حادثه… دیگه جایی نداشت، ما هم از سر وظیفه نگهش داشتیم. »
کلماتش مثل خنجر در سینهام فرو حرکت کرد. “از سر وظیفه”. انگار من یک بار اضافی بودم که به دوش میکشیدند.
بهیکباره صدای قدمهایی متوجه شدم.
سرم را برگرداندم. میلاد از سالن بیرون وارد شده بود و درست پایین پلهها توقف کرده بود. فاصلهی ما کمتر از دو متر بود.
برای اامان بار، نگاهش مستقیماً با نگاه من گره خورد.
انتظار داشتم در چشمانش ترحم ببینم، یا همان نگاه تحقیرآمیزی که همه به من داشسریع.
ولی نه.
نگاهش کنجکاو بود. عمیق. انگار داشت مرا اسکن میکرد، نه به عنوان یک دختر باریکاندام و رنگپریده با لباسهای گشاد، بلکه به عنوان یک انسان.
«سلام.»
صدایش ملایم ولی محکم بود.
قلبم یک لحظه از تپش ایستاد. آب دهانم را به سختی قورت دادم و با صدایی که به زحمت از گلویم خارج میشد، گفتم: «سلام.»
از پلهها یک قدم پایینتر آمد. بوی عطر تلخ و خنکی میداد
«جیران خانم، درسته؟»
سرم را به نشانهی تأیید تکان دادم.
« شما دانشجو هستید؟»
قبل از اینکه بتوانم جواب بدهم، مسروری مثل یک موشک از سالن بیرون پرید و بازوی میلاد را گحرکت کرد. «میلاد! بیا ببین برات چه اتاقی رو آماده کردیم
میلاد بازویش را به آرامی ولی قاطعانه از دست مسروری بیرون کشید.
اخم خیلی ریز و نامحسوسی روی پیشانیاش قرار گرفت. او به شادی خیره شد و با لحنی کاملاً رک و بدون هیچ تعارفی اضافه کرد: «شادی خانم، من وقتی با کسی حرف میزنم، دوست دارم تمرکزم روی همون مکالمه باشه. عجلهای ندارم.»
شادی خشکش زد.
رنگ از صورتش پرید و لبهای رژ زدهاش کمی لرزید. خاله هدیه که این صحنه را دید، با عجله به سمت پلهها رسید و با نگاهانی که از عصبانیت برق میزد، به من خیره شد و با آوایی که سعی میکرد مهربان باشد اما زهرش میچکید، اضافه کرد: «جیران جان، برو تو اتاقت. مزاحم استراحت آقای دکتر نشو.»
میلاد دوباره به من چشم دوخت. این بار، گوشهی لبش کمی بالا رفت. یک تبسم بسیار محو، ولی واقعی. «خوش اوممشاهده کرد به جمع ما، جیران خانم. امیدوارم اینجا براتون جای راحتای باشه.»
این جمله، آن هم با آن لحن آرام و محترم، مثل یک پتک بر سرم فرود رسید. او داشت با من، “جیرانِ مزاحم”، مثل یک مهمان محترم رفتار میکرد. در حالی که صاحبان این خونه با من مثل یک خدمتکار حرکت کردار میکردند.
«ممنونم.» زمزمه کردم و بهسرعت به سمت اتاقم دویدم.
وقتی در را پشت سرم بستم، به آن تکیه دادم و کف دستم را روی قفسهی سینهام گذاشتم. برای اامان بار در این خونه، کسی مرا “مشاهده کرده” بود. نه به عنوان بار اضافی، بلکه به عنوان خودم.
آوای خندهی مصنوعی خوشحالی و تلاشهای مذبوحانهی خاله هدیه برای تعریف و تمجید از میلاد به گوش میرسید. اما من میخبر داشتم که چیزی تغییر کرده است.
آن نگاهِ جراح قلب، چیزی را در عمق وجودم بیدار کرده بود که فکر میکردم برای همواره مرده است: امید.
اگه این رمانو دوس داشتی پس لایکو بزن